ინგლისის ფეხბურთის ჟურნალისტთა…

🚨📜

ინგლისის ფეხბურთის ჟურნალისტთა ასოციაციამ წლის საუკეთესო ფეხბურთელის დაჯილდოება 1947-1948 წლების სეზონის წინ დააარსა. ჯილდოს პირველი მფლობელი „ბლექპულის“ ვარსკვლავი სტენლი მათსი გახდა. მომდევნო წლებში, გასული საუკუნის 50-იან წლებში, ეს აღიარება ისეთმა ლეგენდებმა მოიპოვეს, როგორებიც ჯო მერსერი, ბილი რაიტი, ნატ ლოფთჰაუსი და ტომ ფინი არიან. 1955 წელს, „ლიდსის“ მომავალმა დამრიგებელმა დონ რევიმ ჯილდო „მანჩესტერ სიტიში“ თამაშისას მოპოვებული მიღწევებისთვის დაიმსახურა.

60-იან წლებში ჟურნალისტებმა ინგლისის საუკეთესო მოთამაშეებად მსოფლიო ჩემპიონები — ბობი მური, ბობი ჩარლტონი და ჯეკ ჩარლტონი აღიარეს. მეკარეებიდან ეს ტიტული ცოტას თუ რგებია — მათ შორის იყვნენ გორდონ ბენქსი და პატ ჯენინგსი. იგივე წარმატებას მიაღწია „მანჩესტერ სიტის“ გერმანელმა გოლკიპერმა ბერტ ტრაუტმანმაც 1956 წელს. პრემიერ ლიგის ეპოქამდე ტრაუტმანი და „იპსვიჩ თაუნის“ ნიდერლანდელი ვარსკვლავი ფრანკ თეისენი (რომელმაც ჯილდო 1981 წელს მოიგო) ერთადერთი უცხოელები იყვნენ ბრიტანეთის კუნძულებსა და ირლანდიას მიღმა, ვინც ეს აღიარება მოიპოვა. 70-იანი წლების მეორე ნახევარში და 80-იანების დასაწყისში კი დაჯილდოებაზე სრული დომინაცია „ლივერპულის“ ფეხბურთელებმა დაამყარეს, რომლებიც როგორც შიდა ასპარეზზე, ისე ევროპაში ბრწყინავდნენ.

წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდოს შექმნის იდეა 1947 წელს, ლონდონის პრეს-კლუბში დაიბადა, სადაც „არსენალისა“ და „სანდერლენდის“ ყოფილი ვარსკვლავი ჩარლზ ბაკენი კოლეგებს ესაუბრებოდა. მათ სურდათ ოფიციალური აღიარება იმ მოთამაშისთვის მიენიჭებინათ, რომელიც საკუთარი ოსტატობითა და მაგალითით ინგლისურ ფეხბურთში საუკეთესო იყო. ომისშემდგომ პერიოდში ფეხბურთს ქვეყნის გაერთიანებისთვის უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა. პირველი გამარჯვებული, სტენლი მათსი, სწორედ ამ ეპოქის სიმბოლოდ იქცა. „დრიბლინგის ჯადოქრად“ წოდებული მათსი 1948 წელს, ჯილდოს მიღებისას, უკვე ვეტერანი გახლდათ, თუმცა „ბლექპულის“ ფლანგზე მისი ფიზიკური ფორმა და ფინტები ყველა სხვა შემტევისთვის ეტალონად რჩებოდა.

50-იანი წლების დადგომასთან ერთად, ჯილდო ინგლისური ფეხბურთის განსხვავებულ სტილებს ასახავდა. 1950 წელს პრიზი „არსენალის“ ჭკვიან კაპიტანს, ჯო მერსერს ერგო, რასაც „ვულვერჰემპტონის“ შეუპოვარი მცველის, ბილი რაიტის აღიარება მოჰყვა. რაიტი პირველი ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც ეროვნულ ნაკრებში 100 მატჩი ჩაატარა. ათწლეულის განმავლობაში ჟურნალისტებმა ტრადიციული ინგლისელი ცენტრფორვარდის ძალისმიერი სტილიც დააფასეს — ნატ ლოფთჰაუსის სახით. „ბოლტონ უონდერერსის“ თავდამსხმელი, რომელსაც ნაკრებში თამაშის გამო „ვენის ლომი“ შეარქვეს, უშიშარი და ფიზიკურად ძლიერი ფეხბურთელი გახლდათ.

სტენლი მათსთან ერთად, პირველი წლების მთავარი გმირი ტომ ფინი იყო. „პრესტონ ნორთ ენდის“ ლეგენდა პირველი მოთამაშე გახდა, რომელმაც ეს ჯილდო ორჯერ მოიგო — 1954 და 1957 წლებში. ფინი უნივერსალური ოსტატი გახლდათ და შეტევის ნებისმიერ პოზიციაზე ბრწყინვალედ თამაშობდა. თუ მათსი ფლანგურ დრიბლინგში სპეციალიზდებოდა, ფინი უფრო მრავალმხრივი შემტევი ძალა იყო, რომელიც პროფესიით სანტექნიკოსი გახლდათ და თავის უდიდეს ტალანტს შრომისმოყვარეობასა და დისციპლინას უხამებდა.

50-იანი წლების შუა პერიოდში ჟურნალისტებმა ტაქტიკური ინოვაციებიც დააფასეს. დონ რევი, სანამ „ლიდს იუნაიტედის“ ეპოქას შექმნიდა, „მანჩესტერ სიტის“ სიღრმიდან მოქმედი ცენტრფორვარდი იყო. ტაქტიკაში შეტანილი წვლილისთვის მან ჯილდო 1955 წელს მიიღო. ერთი წლის შემდეგ კი პრიზი მის თანაგუნდელს, ბერტ ტრაუტმანს ერგო. გერმანელი მეკარის გზა სამხედრო ტყვეობიდან „მეინ როუდის“ გმირამდე ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ისტორიაა. ტრაუტმანმა ჯილდო 1956 წელს მოიგო — იმავე წელს, როცა ინგლისის თასის ფინალის ბოლო წუთები მოტეხილი კისრით ითამაშა.

60-იან წლებში ყურადღების ცენტრში ინგლისის ნაკრების ისტორიული გამარჯვების შემოქმედნი მოექცნენ. „ვესტ ჰემის“ კაპიტანმა ბობი მურმა აღიარება 1964 წელს მოიპოვა. ორი წლის შემდეგ ჯილდო ბობი ჩარლტონს ერგო, რომელმაც ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონობამდე მიიყვანა. მიუნხენის ავიაკატასტროფას გადარჩენილი ჩარლტონი „მანჩესტერ იუნაიტედისა“ და ეროვნული გუნდის ნამდვილი გული გახლდათ. 1967 წელს კი ჟურნალისტებმა მისი ძმა, ჯეკ ჩარლტონი აირჩიეს, რომელიც დონ რევის ხელმძღვანელობით „ლიდსში“ ლიგის ერთ-ერთ საუკეთესო ცენტრალურ მცველად ჩამოყალიბდა.

მეკარეებისთვის ინდივიდუალური ჯილდოების მოპოვება ყოველთვის რთული იყო, რის გამოც გორდონ ბენქსისა და პატ ჯენინგსის წარმატება კიდევ უფრო ფასეულია. ბენქსი, რომელმაც მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში საუკეთესო სეივი შეასრულა, წლის საუკეთესოდ 1972 წელს „სტოკ სიტიში“ თამაშისას აღიარეს. 1973 წელს კი პრიზი „ტოტენჰემის“ ჩრდილოეთირლანდიელ მეკარეს, პატ ჯენინგსს ერგო.

80-იანი წლების დასაწყისში ჯილდო ნიდერლანდელმა ფრანკ თეისენმა მოიგო, რომელიც „იპსვიჩ თაუნში“ ბობი რობსონის მწვრთნელობისას ბრწყინავდა. მან 1981 წელს გაიმარჯვა. არნოლდ მურენთან ერთად, თეისენმა ინგლისურ ფეხბურთს ტექნიკური და ტაქტიკური დახვეწილობა შესძინა.

70-იანი წლების ბოლოსა და 80-იანების დასაწყისში კი ინგლისში „ლივერპულის“ ერა ეპყრა. 1976 წელს ჯილდო კევინ კიგანს ერგო, მომდევნო წელს — ემლინ ჰიუზს. კენი დალგლიშმა აღიარება 1979 და 1983 წლებში მოიპოვა, ხოლო მათ შორის პრიზი ტერი მაკდერმოტსა და იან რაშს გადაეცათ.

წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდო ინგლისური ფეხბურთის განვითარების მატიანედ რჩება, სადაც თითოეული გამარჯვებული თავისი ეპოქის სახეს წარმოადგენს.