პსვ 3️⃣➖2️⃣ აიაქსი

🚨 🇳🇱 პსვ 3️⃣➖2️⃣ აიაქსი
ერედივიზი
1991-1992

1980-იანი წლების ბოლოსა და 1990-იანი წლების დასაწყისში ერედივიზი ოქროს ხანას გადიოდა, როდესაც მან სამხრეთ ამერიკელი და აფრიკელი უდიდესი ტალანტების მიზიდვა შეძლო.

იმ ისტორიული მატჩის განაცხადის გადახედვაც კი საკმარისია იმის გასაგებად, თუ რამდენი ლეგენდარული სახელი ამშვენებდა მაშინ ჰოლანდიურ ფეხბურთს: ბერგკამპიდან რომარიომდე, კიფტიდან ბვალიამდე...

ბობი რობსონის გაწვრთნილმა ეინდჰოვენის კლუბმა ეს მატჩი მოიგო და სეზონის ბოლოს ერედივიზის ჩემპიონის ტიტულიც დაისაკუთრა.

1990-იანი წლების დასაწყისის ერედივიზი თავის შესაძლებლობებზე გაცილებით მაღალ დონეს აჩვენებდა — ის ტაქტიკური ინოვაციების სამჭედლოც იყო და მსოფლიოს საუკეთესო თავდამსხმელების უმაღლესი სკოლაც. ამ ეპოქაში „ფილიპს სტადიონი“ და ძველი „დე მეერი“ არა უბრალოდ ლოკალური არენები, არამედ საფეხბურთო სამყაროს მნიშვნელოვანი ცენტრები გახლდათ. 1991-1992 წლების სეზონმა ეს სრულყოფილად ასახა, ხოლოს კულმინაცია პსვ-სა და „აიაქსის“ დაძაბული დაპირისპირება გახდა, სადაც ორი სრულიად განსხვავებული საფეხბურთო ფილოსოფია შეეჯახა ერთმანეთს. ეს იყო იმ თაობის დემონსტრირება, რომელმაც მალე ევროპული ფეხბურთი დაიპყრო — იმ დროს, როდესაც ჰოლანდიის ჩემპიონატს ჯერ კიდევ შეეძლო თავისი კაშკაშა ვარსკვლავების შენარჩუნება მეზობელი მდიდარი ლიგების ფინანსური ცდუნების მიუხედავად.

პსვ-ს სათადარიგო სკამზე ბობი რობსონი იჯდა. ინგლისელმა სპეციალისტმა, რომელმაც ერთი წლის წინ საკუთარი ეროვნული ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალში გაიყვანა, ეინდჰოვენში სითბო და ტაქტიკური მოქნილობა მოიტანა. რობსონის პერიოდი გამოირჩეოდა რომარიოს ფენომენალური ნიჭის მართვის უნარით — ამოცანა, რომელიც ისეთივე დიპლომატიას მოითხოვდა, როგორც მწვრთნელობას. მის პირისპირ ახალგაზრდა, მკაცრი ლუი ვან გაალი იდგა, რომელიც ლეო ბეენჰაკერის წასვლის შემდეგ „აიაქსის“ ასისტენტობიდან მთავარ მწვრთნელად დაწინაურდა. ვან გაალი უკვე ნერგავდა იმ მკაცრ პოზიციურ დისციპლინასა და მაღალ პრესინგს, რაც მოგვიანებით მისი სავიზიტო ბარათი გახდა — ეს მკვეთრად კონტრასტობდა რობსონის ინტუიციურ და მოთამაშეებზე მორგებულ სტილთან.

იმ საღამოს მატჩის განაცხადი სპორტის უმაღლესი ინდივიდუალური ჯილდოების ნომინანტთა სიას ჰგავდა. პსვ-ს რიგებში რომარიო დე სოუზა ფარიას არსებობა მეტოქისთვის ინდივიდუალური ჯადოქრობის მუდმივ საფრთხეს ნიშნავდა. ბრაზილიელი თავისი კარიერის პიკში იყო — ფეხბურთელი ასეთი ფეთქებადი აჩქარებითა და დანდობელი დაგვირგვინებით ხშირად ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებდა, თითქოს სრულიად სხვა თამაშს თამაშობდა. მის გვერდით უიმ კიფტი იდგა — კლასიკური ჰოლანდიელი ფორვარდი, რომელიც საფრანგეთიდან დაბრუნდა კლუბში, და ზამბიელი კაპიტანი კალუშა ბვალია, რომლის დახვეწილობა და მოედნის ხედვა პსვ-ს შეტევას სრულიად ახალ განზომილებას სძენდა. ეს იყო დაბალანსებული გუნდი, რომლის ზურგსაც კარში ვეტერანი ჰანს ვან ბრეკელენი, ხოლო ნახევარდაცვაში ერვინ კუმანის დაუღალავი შრომა უზრუნველყოფდა.

„აიაქსი“ კი უპირისპირდებოდა შემადგენლობით, რომელიც კლუბის აკადემიის საუკეთესო სახეს წარმოადგენდა — გუნდით, რომელმაც რამდენიმე წელში ევროპა დაიპყრო. დენის ბერგკამპი, მაშინ ჯერ კიდევ ახალგაზრდა და ელეგანტური თავდამსხმელი, შეტევის მთავარი ფიგურა იყო. ბერგკამპის ტექნიკა უკვე შეუდარებელი გახლდათ, ხოლო ბურთის ჰაერიდან მიღება და ერთი მოძრაობით შემობრუნება ერედივიზის მცველების კოშმარად იქცა. მას გვერდით ედგნენ უიმ იონკი და ძმები დე ბურები — ფრანკი და რონალდი, რომლებიც ჰოლანდიის ნაკრების მომავლად ყალიბდებოდნენ. მატჩი მაღალ ტემპში მიმდინარე ტაქტიკური ჭადრაკი აღმოჩნდა.

პსვ-ს გამარჯვება ანგარიშით 3:2 მთელი სეზონის საჩემპიონო რბოლის ანარეკლი იყო. ეს იყო ცვალებადი უპირატესობის თამაში, სადაც რომარიოს ინდივიდუალური ოსტატობა ხშირად გვერდს უვლიდა ამსტერდამელთა ორგანიზებულ დაცვას. „აიაქსის“ დიდი უპირატესობის მიუხედავად, პსვ-ს უნარი — მოეძებნა გამარჯვების გზა — რობსონის საჩემპიონო გუნდის მთავარი ხელწერა გახლდათ. მოპოვებულმა 3 ქულამ ეინდჰოვენელებს ფსიქოლოგიური და ქულობრივი უპირატესობა მისცა. თუმცა იმ წელს „აიაქსმა“ ევროპაში დაიმშვიდა გული და „ტორინოსთან“ ორმატჩიან ორთაბრძოლაში უეფას თასი მოიპოვა, შიდა ჩემპიონატი მაინც პსვ-ს დარჩა.

ეს ეპოქა, შესაძლოა, უკანასკნელი პერიოდი იყო, როდესაც ერედივიზის რეალურად ეჭირა ადგილი ევროპის საუკეთესო სამ ლიგას შორის მსოფლიო დონის ვარსკვლავების კონცენტრაციით. ფეხბურთის ფინანსურ ლანდშაფტს ჯერ კიდევ არ ემართა იტალიის, ესპანეთის და ინგლისის სატელევიზიო მილიარდები. შესაბამისად, რომარიოს კალიბრის ფეხბურთელს შეეძლო კარიერის პიკის 5 სეზონი პსვ-ში გაეტარებინა, ხოლო ბერგკამპის დონის ტალანტს „აიაქსში“ 24 წლამდე ეთამაშა.

ტაქტიკისა და ტიტულების მიღმა, 1991-1992 წლების სეზონი გულშემატკივრებისთვის იმ ესთეტიკური სიამოვნებით დარჩა, რასაც ეს მოთამაშეები ანიჭებდნენ. ბობი რობსონის წარმატება და ჩემპიონობა მისი მენეჯერული ნიჭის დასტური იყო — მან დაამტკიცა, რომ ისეთ ტაქტიკურ ლიგაშიც კი, როგორიც ერედივიზია, ადამიანურ ფაქტორს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. მან პსვ სეზონის დასრულებისთანავე დატოვა, თუმცა კლუბის ისტორიაში წარუშლელი კვალი დატოვა.

როდესაც 3:2 მოგებულ მატჩში საფინალო სასტვენის ხმა გაისმა, მან არა მხოლოდ დერბიში გამარჯვება, არამედ ერედივიზის თასის ეინდჰოვენში დარჩენა გააფორმა. ამ მატჩის მონაწილეები მოგვიანებით ფეხბურთის ლეგენდებად იქცნენ, მაგრამ იმ 90 წუთის განავლობაში ისინი უბრალოდ ეპოქალური დაპირისპირების ნაწილი იყვნენ. ეს სეზონი ჰოლანდიური ფეხბურთის ოქროს სტანდარტად რჩება.