ბრიუსელის „ანდერლეხტის“…

📸 📜 ბრიუსელის „ანდერლეხტის“ შემადგენლობა საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩამდე — 1978 წლის აგვისტო.

⬆️ ზედა მწკრივი: არი ჰაანი, ჯონი დუსბაბა, მათეის ვან ტორნი, ბენი ნილსენი, ჰუგო ბროსი, ჟან თისენი და ჟაკი მუნარონი.

⬇️ ქვედა მწკრივი: რობ რენსენბრინკი, ფრანკი ვერკაუტერენი, ფრანსუა ვან დერ ელსტი და რუდ გელსი.

1978 წლის ცხელ ზაფხულს ევროპული ფეხბურთის იერარქია სრულიად განსხვავებული იყო. იმ დროს ელიტის საზღვრები ჯერ კიდევ არ გახლდათ შემოფარგლული რამდენიმე სატელევიზიო ბაზრის კოლოსალური ფინანსებით, ხოლო ბრიუსელის „ანდერლეხტი“ ევროპული ფეხბურთის სათავეში ამაყად იჯდა. ბელგიის ჩემპიონის ხილვა საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებთან ამხანაგურ შეხვედრაში უბრალო სანახაობა კი არა, თანაბარი ძალების შეტაკება გახლდათ. მიშელ იდალგოს საფრანგეთი კონტინენტის ახალ ძალად ყალიბდებოდა და არგენტინის მსოფლიო ჩემპიონატზეც ღირსეულად იასპარეზა. „ანდერლეხტი“ კი უკვე ჩამოყალიბებული, იდეალური მანქანა იყო — გუნდი, რომელმაც ზედიზედ სამჯერ ითამაშა თასების მფლობელთა თასის ფინალში და ორი ტიტული მოიპოვა.

აგვისტოს იმ დღეს გადაღებული ფოტო „პარკ ასტრიდზე“ შეკრებილ ოქროს თაობას ასახავს. ეს იყო ეპოქა, როდესაც ბელგიის ჩემპიონატი ნიდერლანდური „ტოტალური ფეხბურთის“ ოსტატებისა თუ სკანდინავიელი ტექნიკური მოთამაშეებისთვის საოცნებო მიმართულებას წარმოადგენდა. ფოტოზე აღბეჭდილი თერთმეტი ფეხბურთელი „იისფერთა“ ისტორიაში, შესაძლოა, ყველაზე დაბალანსებულ და შიშისმომგვრელ შემადგენლობას ქმნიდა. მათ სათავეში რაიმონ გოტალსი ედგა — ტაქტიკოსი, რომლის იდეალურმა თამაშგარე მახეებმა და დაცვის ორგანიზებამ შემოქმედებით მოთამაშეებს სრული თავისუფლება მიანიჭა.

ამ გუნდის გულს ნიდერლანდელთა კოჰორტა შეადგენდა — ფეხბურთელები, რომლებმაც ამსტერდამისა და როტერდამის რევოლუციური იდეები ბრიუსელში გადაიტანეს. ზედა მწკრივში ამაყად დგას არი ჰაანი — უდიდესი ფიზიკური ძალისა და ტაქტიკური ინტელექტის მქონე მოთამაშე. „აიაქსთან“ ერთად ჩემპიონთა თასის სამგზის მფლობელმა ჰაანმა „ანდერლეხტში“ პოზიცია შეიცვალა და ნახევარდაცვიდან ლიბეროს როლში გადაინაცვლა. მის გვერდით იყვნენ ჯონი დუსბაბა — უხეში, თუმცა ტექნიკური მცველი, და მათეის ვან ტორნი, რომლის საიმედო თამაშიც შემოქმედებით ვარსკვლავებს ხელ-ფეხს უხსნიდა. ამ ნიდერლანდურ ბირთვს დანიელი თავდამსხმელი ბენი ნილსენი ავსებდა, რომლის ელეგანტური თამაში ბელგიელთა სწრაფ შეტევებს იდეალურად ერგებოდა.

არანაკლებ შთამბეჭდავი იყო ბელგიური ბირთვიც — ეროვნული ნაკრების მომავალი ხერხემალი, რომელმაც 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფინალს მიაღწია. ჰუგო ბროსი და ჟან თისენი უმაღლესი კლასის მცველები იყვნენ, ხოლო კარში ახალგაზრდა ჟაკი მუნარონი იდგა, რომელიც კლუბის შეუცვლელ გოლკიპერად ათწლეულზე მეტხანს დარჩა. თუმცა, ნამდვილი ჯადოქრობა შეტევაში ხდებოდა. ფრანკი ვერკაუტერენს, რომელსაც „პატარა პრინცს“ ეძახდნენ, ქირურგიული სიზუსტის მარცხენა ფეხი ჰქონდა. ფლანგიდან ჩაწოდებებითა და თამაშის ტემპის კონტროლით ის გუნდის შეტევების მთავარი არქიტექტორი გახლდათ.

შეტევის ცენტრში ათწლეულის ორი საუკეთესო ბომბარდირი იდგა. ფრანსუა ვან დერ ელსტი, მეტსახელად „სვატი“, ადგილობრივების კერპი იყო. სწორედ მისი სისწრაფითა და დამაგვირგვინებელი დარტყმებით მიაღწია კლუბმა ევროპულ აღიარებას. მის გვერდით რუდ გელსი ზის — 1978 წლის ზაფხულის ახალწვეული, რომელიც ბრიუსელში „ერედივიზიონის“ ყველაზე საშიში ფორვარდის სტატუსით გადავიდა. გელსი საჯარიმოს ნამდვილი მტაცებელი იყო, რომლის გადაადგილებაც მეტოქის მცველებს მოსვენებას უკარგავდა. მისი ტრანსფერით „ანდერლეხტს“ ევროპული ფეხბურთის მწვერვალზე პოზიციები უნდა განემტკიცებინა.

თუმცა, ამ გუნდის ნამდვილი გვირგვინი რობ რენსენბრინკი გახლდათ. ქვედა მწკრივში, უკიდურეს მარცხენა მხარეს მჯდომი რენსენბრინკი დაუხვეწავი ელეგანტურობით გამოირჩეოდა. მას ხშირად იოჰან კრუიფს ადარებდნენ. ის ერთადერთი ფეხბურთელი იყო იმ ეპოქაში, ვინც ნიდერლანდელ გენიოსს ტექნიკითა და მოედნის ხედვით არ ჩამოუვარდებოდა. „გველი“ — ასე ეძახდნენ მას მოქნილი და მოუხელთებელი დრიბლინგის გამო. რენსენბრინკმა ახლახან დაასრულა მსოფლიო ჩემპიონატი, სადაც არგენტინასთან ფინალის ბოლო წამებზე ბურთი ძელს გაარტყა და უკვდავებას ოდნავ აცდა. ბრიუსელში კი ის ნამდვილი მეფე იყო — კაცი, რომელსაც მატჩის ბედის შეცვლა ერთი ფინტით ან იდეალური პასით შეეძლო.

საფრანგეთთან ამხანაგური მატჩი მომავალი სეზონისთვის გენერალურ რეპეტიციას წარმოადგენდა. ფრანგების ახალი გუნდი მიშელ პლატინის გენიასა და ალენ ჟირესის ოსტატობას ემყარებოდა. „ანდერლეხტისთვის“ კი ეს საკუთარი ძალის კიდევ ერთხელ დამტკიცების შანსი იყო. იმ ეპოქაში ზღვარი საკლუბო და სანაკრებო ფეხბურთს შორის წაშლილი გახლდათ — ევროპული გრანდი, სადაც ტაქტიკა ყოველდღიურად მუშავდებოდა, ხშირად უფრო შეთამაშებულ გუნდს წარმოადგენდა, ვიდრე ნაკრები. „ანდერლეხტი“ ბურთს იმგვარი ჰარმონიით ათამაშებდა, რომ ფრანგებს მისი შეჩერება უჭირდათ.

„ანდერლეხტისთვის“ ამ პერიოდის მნიშვნელობის გადაფასება შეუძლებელია. 1976-1978 წლებში ისინი მსოფლიოში ყველაზე სტაბილურ სათასო გუნდს წარმოადგენდნენ. ევროპულ ფინალებში მათ „ვესტ ჰემი“ და „ავსტრია ვენა“ განადგურეს, ხოლო სუპერთასზე ლეგენდარულ „ბაიერნს“ უმძიმესი ბრძოლა გაუმართეს. 1978 წლის შემადგენლობა ამ ციკლის პიკი იყო — გუნდი, რომელიც ბელგიური ტექსტილის ინდუსტრიის კაპიტალსა და კონსტანტ ვანდენ შტოკის ამბიციებზე აიგო.

1970-იანი წლების მიწურულს ფეხბურთის ლანდშაფტი შეიცვალა. ინგლისური კლუბების აღზევებამ და იტალიასა თუ ესპანეთში ფინანსურმა აფეთქებამ ბელგიურ კლუბებს მსოფლიო დონის ვარსკვლავების შენარჩუნება გაურთულა. ფოტოზე აღბეჭდილი ფეხბურთელები მოგვიანებით სხვადასხვა გზით წავიდნენ: ჰაანი „სტანდარდში“ გადავიდა, რენსენბრინკმა კარიერა აშშ-სა და საფრანგეთში დაასრულა, ვერკაუტერენმა კი წარმატებულ სამწვრთნელო კარიერას ჩაუყარა საფუძველი.

მიუხედავად ამისა, ეს ფოტო იმ დროის სიმბოლოდ რჩება, როდესაც „პარკ ასტრიდი“ მსოფლიო ფეხბურთის ერთ-ერთი ნამდვილი ტაძარი იყო. ეს იყო ეპოქა, როცა ბრიუსელურ კლუბს შეეძლო საფრანგეთის ნაკრებისთვის თვალებში ჩაეხედა და სცოდნოდა, რომ მოედანზე საკუთარი ბედის სრული ბატონ-პატრონი თავად იყო.