სემ ალარდაისს 72 წელი შეუსრულდა!

🚨 სემ ალარდაისს 72 წელი შეუსრულდა!

ინგლისის ნაკრების ყოფილ მთავარ მწვრთნელსა და „ბოლტონის“ ლეგენდარულ მცველს, სემ ალარდაისს დღეს 72 წელი შეუსრულდა. „დიდი სემისთვის“ ფეხბურთი მხოლოდ თამაში არ ყოფილა — მან ინგლისურ ფეხბურთში ნამდვილი რევოლუცია მოახდინა. მიუხედავად იმისა, რომ მის გუნდებს ხშირად მოძველებული სტილის გამო აკრიტიკებდნენ, ალარდაისი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც სპორტული მეცნიერება და მონაცემთა ანალიზი დანერგა. ეს ყველაფერი კი ამერიკაში, ნასლ-ის ლიგაში თამაშისას ნანახმა ინოვაციებმა შთააგონა.

„დიდი სემის“ სახელით ცნობილი კაცის ისტორია ვესტ მიდლენდსის ინდუსტრიულ გულში იწყება. ის 1954 წელს, დადლიში, პოლიციის სერჟანტის, რობერტისა და მისი მეუღლის, მერის ოჯახში დაიბადა. ომისშემდგომი ინგლისის მკაცრმა გარემომ მისი მებრძოლი ხასიათი ჩამოაყალიბა, რაც მოგვიანებით სამწვრთნელო სკამზეც კარგად ჩანდა. სწავლას ყოველთვის მოედანზე ყოფნა ერჩივნა. ფიზიკური მონაცემებისა და უკომპრომისო თამაშის გამო, სკაუტების ყურადღება მალევე მიიპყრო და მოზარდობისას „ბოლტონ უონდერერსში“ აღმოჩნდა — კლუბში, რომელიც მისი პროფესიული ცხოვრების მთავარ სახლად იქცა.

მისი საფეხბურთო კარიერა ორ ათწლეულზე მეტხანს გაგრძელდა. ის იმ ეპოქის ტიპური ინგლისელი ცენტრალური მცველი იყო — ძლიერი, ჰაერში დაუმარცხებელი და აგრესიული. „ბოლტონში“ 180-ზე მეტი მატჩი ჩაატარა, შემდეგ კი „სანდერლენდსა“ და „მილუოლში“ გადავიდა. თუმცა, გარდამტეხი მომენტი 1983 წელს, ოკეანის გაღმა მოგზაურობა აღმოჩნდა.

„ტამპა ბეი როუდისში“ გადასვლა კარიერის მიწურულს ფინანსური სარგებლის მიღების მცდელობა უნდა ყოფილიყო, მაგრამ ის ნამდვილ გაკვეთილად იქცა. ფლორიდაში ის ენ-ეფ-ელ-ის გუნდის, „ტამპა ბეი ბაკანირსის“ ბაზაზე ვარჯიშობდა. ალარდაისი გაოცებული აკვირდებოდა, როგორ იყენებდნენ ამერიკული ფეხბურთის მწვრთნელები დიეტოლოგებს, მასაჟისტებსა და ანალიტიკოსებს, რომლებიც მოედანზე ყოველ მოძრაობას სტატისტიკურ მონაცემებად აქცევდნენ. სანამ ინგლისში ყველაფერი ინტუიციაზე იყო დამოკიდებული, სემმა მეცნიერული რევოლუციის გეგმა შეიმუშავა.

ინგლისში დაბრუნების შემდეგ, „პრესტონ ნორთ ენდში“ მოთამაშე-მწვრთნელობა დაიწყო. პირველი ნამდვილი სამწვრთნელო გამოცდა კი ირლანდიურ „ლიმერიკში“ ჰქონდა. 1991-92 წლების სეზონში მან გუნდი ირლანდიის პირველი დივიზიონის ჩემპიონი გახადა. როგორც თავად ამბობს, სწორედ იქ ისწავლა მინიმალური ბიუჯეტით მუშაობა, სადაც ყველაფერს თავად აკეთებდა — შემადგენლობის შერჩევიდან დაწყებული, ეკიპირების მოვლით დასრულებული.

მისი აღმასვლა ინგლისურ ფეხბურთში ნელი, მაგრამ სტაბილური იყო. „ნოტს ქაუნთიში“ მიღწეული წარმატების შემდეგ, 1999 წელს მშობლიურ „ბოლტონში“ დაბრუნდა. სწორედ აქ დაიწყო კლუბის თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე წარმატებული ეპოქა, რომელმაც აჩვენა, როგორ შეუძლიათ პროვინციულ გუნდებს ელიტასთან კონკურენცია.

„ბოლტონში“ ალარდაისმა ტამპა ბეიში მიღებული ცოდნა გამოიყენა. მან შექმნა ე.წ. „ომის ოთახი“, სადაც ანალიტიკოსები პროზოუნის მეშვეობით ფეხბურთელების ყოველ მოძრაობას აკვირდებოდნენ. დაიქირავა იოგას ინსტრუქტორები, ფსიქოლოგები და ფიტნესის სპეციალისტები. მოედანზე კი ნამდვილი სასწაულები ხდებოდა — მან ისეთი ვარსკვლავების დაყოლიება შეძლო, როგორებიც იური ჯორკაეფი, ჯეი-ჯეი ოკოჩა, ფერნანდო იერო და ივან კამპო იყვნენ. მისი ხელმძღვანელობით გუნდი 2004 წლის ლიგის თასის ფინალში გავიდა და ისტორიაში პირველად უეფას თასზე ითამაშა.

ალარდაისს ხშირად აკრიტიკებდნენ „გრძელი პასების“ გამო, რასაც თავად არ ეთანხმებოდა. ის თვლიდა, რომ ეს არსებული რესურსით შედეგის მისაღწევად ყველაზე ეფექტური გზა იყო. თუმცა, „ნიუკასლში“ ეს მიდგომა არ აპატიეს — გულშემატკივრები შემტევ ფეხბურთს ითხოვდნენ, რის გამოც სემი სულ რაღაც 8 თვეში გაათავისუფლეს.

რეპუტაცია „ბლექბერნ როვერსში“ აღიდგინა, სადაც გუნდი გავარდნას გადაარჩინა. შემდეგ იყო „ვესტ ჰემ იუნაიტედი“, რომელიც პრემიერ ლიგაში დააბრუნა. მიუხედავად სტაბილურობისა, „ჩაქუჩების“ ფანებთან ურთიერთობა მაინც დაძაბული დარჩა — მათ ტაქტიკაში მეტი სილამაზე სურდათ. როდესაც 2015 წელს კლუბი დატოვა, გუნდი ბევრად უკეთეს მდგომარეობაში იყო, ვიდრე მისი მისვლისას.

2010-იანი წლების შუაში ალარდაისი „გადარჩენის მთავარ სპეციალისტად“ იქცა. „სანდერლენდში“ ნამდვილი საოცრება მოახდინა და გუნდი გავარდნას გადაარჩინა, რამაც მისი ოცნების სამსახურამდე — ინგლისის ნაკრების მთავარი მწვრთნელობა მოუტანა. ის პოსტზე 2016 წლის ივლისში დანიშნეს.

ნაკრებში მისი ყოფნა ხანმოკლე და სკანდალური აღმოჩნდა. მხოლოდ ერთი მატჩი ჩაატარა, რის შემდეგაც დეილი ტელეგრაფის ფარული გამოძიების მსხვერპლი გახდა. კორუფციულ გარიგებებზე საუბრის გამო, ფეხბურთის ასოციაციამ მისი საქციელი შეუფერებლად მიიჩნია. ის პოსტიდან სულ რაღაც 67 დღეში, ორმხრივი შეთანხმებით გადადგა, რაც მისთვის უდიდესი დარტყმა იყო.

მიუხედავად ამისა, ისევ დაბრუნდა და „კრისტალ პალასი“ გადაარჩინა. შემდეგ იყო „ევერტონი“, სადაც გუნდი მერვე ადგილზე გაიყვანა, თუმცა ფანებთან დაპირისპირების გამო იქაურობაც დატოვა. მოგვიანებით მუშაობდა „ვესტ ბრომვიჩსა“ და „ლიდს იუნაიტედში“, თუმცა ამჯერად მისი „ჯადოსნობა“ აღარ აღმოჩნდა საკმარისი.

სემ ალარდაისის მემკვიდრეობა არაერთგვაროვანია. ზოგისთვის ის ძველი სკოლის წარმომადგენელია, ზოგისთვის კი პიონერი, რომელმაც ინგლისურ ფეხბურთში მონაცემთა ანალიზი და სპორტული მეცნიერება დაამკვიდრა. მან დაამტკიცა, რომ ჭკვიანური ორგანიზებით საშუალო დონის კლუბებსაც შეუძლიათ გრანდებთან ბრძოლა. „დიდი სემი“ ყოველთვის დარჩება კაცად, რომელსაც ესმოდა, რომ ფეხბურთი ბევრისთვის სილამაზეა, მაგრამ მათთვის, ვინც მოედანზე ცხოვრობს — ეს ციფრები და გადარჩენისთვის ბრძოლაა.