ევრო 96 — რატომ ჩავარდა…

🇮🇹 ევრო 96 — რატომ ჩავარდა იტალიის ნაკრები?

1996 წლის ზაფხულში ინგლისი იტალიური ფეხბურთის ტრიუმფის სცენა უნდა გამხდარიყო. არიგო საკის ტაქტიკური რევოლუციისა და მსოფლიოში საუკეთესო დაცვის ხაზის სინთეზი „აძურის“ ტურნირის მთავარ ფავორიტად აქცევდა. პაოლო მალდინის წინამძღოლობითა და „მილანისა“ თუ „იუვენტუსის“ ვარსკვლავებით დაკომპლექტებული გუნდი ტიტულისთვის ჩავიდა, თუმცა ეს ტურნირი ტაქტიკური სიჯიუტისა და ზედმეტი თავდაჯერებულობის მსხვერპლი გახდა.

მარცხის მიზეზები ტურნირის დაწყებამდე გაცილებით ადრე გაჩნდა. საკი, რომელიც სისტემას ინდივიდზე მაღლა აყენებდა, საკუთარ პრინციპებს არ ღალატობდა. სწორედ ამიტომ, მან რობერტო ბაჯო ნაკრებს მიღმა დატოვა. 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გმირის ნაცვლად, მწვრთნელმა აქცენტი შედარებით ახალგაზრდა ჯანფრანკო ძოლასა და ალესანდრო დელ პიეროზე გააკეთა. სახლში დარჩა კიდევ ერთი ლეგენდა, ჯანლუკა ვიალიც. საკის სურდა გუნდი-მანქანა შეექმნა, თუმცა ამით ნაკრებს ის არაპროგნოზირებადი ნიჭი დააკლო, რომელიც ხშირად გადამწყვეტია ხოლმე.

სტარტი დამაჯერებელი გამოდგა. რუსეთთან 2:1 მოგებულ შეხვედრაში პიერლუიჯი კაზირაგიმ დუბლი შეასრულა, რამაც თითქოს საკის არჩევანი გაამართლა. თუმცა, ამ გამარჯვებამ გუნდში თვითკმაყოფილება გააჩინა. საკი საკუთარ გეგმაში იმდენად დარწმუნებული იყო, რომ ჩეხეთთან მეორე მატჩისთვის სარისკო ექსპერიმენტები დაგეგმა, რაც საბედისწერო აღმოჩნდა.

ლივერპულში გამართული მატჩი იტალიის ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მწარე მოგონებაა. საკიმ სასტარტო შემადგენლობაში 5 ცვლილება განახორციელა, რამაც გუნდის რიტმი სრულიად დაარღვია. ახალგაზრდა პაველ ნედვედისა და კარელ პობორსკის ჩეხეთი იმაზე ძლიერი მეტოქე აღმოჩნდა, ვიდრე ბევრს ეგონა. ნედვედის ადრეულ გოლს ენრიკო კიეზამ უპასუხა, თუმცა ლუიჯი აპოლონის გაძევებამ იტალია რთულ მდგომარეობაში ჩააგდო. რადეკ ბეიბლის გოლმა ჩეხებს 2:1 მოაგებინა, „აძურის“ ბედი კი ბეწვზე დაეკიდა.

საკის 4-4-2 სისტემა და მაღალი დაცვის ხაზი კრიტიკის ქარცეცხლში მოექცა. გადამწყვეტი მატჩი გერმანიის წინააღმდეგ „ოლდ ტრაფორდზე“ შედგა. იტალია დომინირებდა, მომენტებს ქმნიდა, თუმცა ყველაფერი ჯანფრანკო ძოლას გაფუჭებულმა პენალტმა შეცვალა. ანდრეას კეპკემ დარტყმა მოიგერია, რამაც იტალიელებს რწმენა დაუკარგა. მიუხედავად მრავალი შეტევისა, მატჩი უგოლოდ დასრულდა.

პარალელურად, „ენფილდზე“ ნამდვილი დრამა დატრიალდა. იტალიას რუსეთის იმედი ჰქონდა, რომელიც ჩეხეთს 3:2-ს უგებდა. ეს ანგარიში იტალიას ჯგუფიდან გაიყვანდა, თუმცა 88-ე წუთზე ვლადიმირ შმიცერმა წონასწორობა აღადგინა. 3:3 ნიშნავდა, რომ ჩეხეთი და იტალია 4-4 ქულით დაასრულებდნენ, თუმცა ურთიერთშეხვედრაში გამარჯვების გამო, შემდეგ ეტაპზე ჩეხები გავიდნენ.

ეს იყო ეროვნული ტრავმა. 1974 წლის შემდეგ იტალია ჯგუფში პირველად ჩარჩა. ირონიულია, რომ ამ ჯგუფიდან გასული ორივე გუნდი — გერმანია და ჩეხეთი — ფინალში კვლავ შეხვდნენ ერთმანეთს. საკის ეპოქა დასრულდა. მან სცადა ნაკრები კლუბივით ემართა, რაც მოკლევადიან ტურნირებზე თითქმის შეუძლებელია. ევრო 96 დარჩა დიდ „რა იქნებოდა, თუ...“ ისტორიად — გუნდი, რომელსაც უდიდესი რესურსი ჰქონდა, მწვრთნელის სიჯიუტემ და საბედისწერო პენალტმა დაღუპა.