იურგენ კლინსმანი შტუტგარტში…

🇩🇪 ⚽ იურგენ კლინსმანი შტუტგარტში, ოჯახურ საცხობში ცომს ზელს. ეს საცხობი მისმა მშობლებმა 1978 წელს გახსნეს, მოგვიანებით კი ბიზნესი მისმა ძმამ, ჰორსტმა ჩაიბარა.

მეპურის ცხოვრებას თავისი განსაკუთრებული რიტმი აქვს — ადრეულად გაღვიძება და ზუსტი დოზირება პროფესიონალური სპორტის მკაცრ დისციპლინას ძალიან ჰგავს. სანამ მსოფლიო ჩემპიონი ან გლობალური მასშტაბის მწვრთნელი გახდებოდა, იურგენ კლინსმანი წინსაფრით ხელში შტუტგარტის გეისბურგის რაიონში საოჯახო საქმეს ეუფლებოდა. 1964 წლის 30 ივლისს გოპინგენში დაბადებული იურგენი ზიგფრიდ და მარტა კლინსმანების შვილი იყო. როდესაც 1970-იანი წლების ბოლოს ოჯახი საცხობის გასახსნელად შტუტგარტში გადავიდა, ახალგაზრდა იურგენმა უკვე გამოავლინა ის თვისებები, რამაც მისი კარიერა განსაზღვრა: დაუღალავი შრომისმოყვარეობა და ახალი ჰორიზონტების დაპყრობის სურვილი. ფეხბურთში მისი ტალანტის გამოჩენის მიუხედავად, მან მეპურის პროფესიული სწავლება მაინც დაასრულა და დიპლომიც აიღო, რათა მამის სურვილი შეესრულებინა და მყარი პროფესია ჰქონოდა.

მისი გზა პროფესიონალურ ფეხბურთში ქალაქის მთავარ კლუბ „შტუტგარტში“ კი არა, შედარებით მცირე „შტუტგარტერ კიკერსში“ დაიწყო. იგი კლუბის აკადემიას შეუერთდა და 1980-იანი წლების დასაწყისში, როცა გუნდი რანგით მეორე დივიზიონში ასპარეზობდა, ძირითად შემადგენლობაშიც დამკვიდრდა. სწორედ აქ გამოიკვეთა მისი საუკეთესო თვისებები: საოცარი სისწრაფე, ჰაერში თამაშის უბადლო უნარი და საჯარიმოში გოლის გატანის ალღო. 1983-84 წლების სეზონში მან ჩემპიონატში 19 გოლი გაიტანა და თავი საუკეთესო ბომბარდირად დაიმკვიდრა. ამ შედეგით ბუნდესლიგის გრანდ „შტუტგარტში“ მისი გადასვლა გარდაუვალი გახდა. 1984 წელს იგი ახალგამეფებულ ჩემპიონს შეუერთდა. ჰელმუტ ბენტჰაუსისა და მოგვიანებით არი ჰაანის ხელმძღვანელობით, კლინსმანი პერსპექტიული ახალგაზრდიდან დასავლეთ გერმანიის მთავარ თავდამსხმელად ჩამოყალიბდა.

1987-88 წლების სეზონი მისთვის ეროვნულ დონეზე აღიარების ხანა გახდა. კლინსმანი 19 გოლით ბუნდესლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა, მათ შორის მიუნხენის „ბაიერნის“ კარში მაკრატელა დარტყმით გატანილი ეფექტური გოლით, რომელიც გერმანული ფეხბურთის ისტორიაში შევიდა. ამ თამაშის წყალობით მან 1988 წელს გერმანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ტიტული მოიპოვა. 1989 წლისთვის მან „შტუტგარტი“ უეფას თასის ფინალში გაიყვანა, სადაც დიეგო მარადონას „ნაპოლის“ დაუპირისპირდნენ. ორმატჩიან ორთაბრძოლაში „შტუტგარტი“ დამარცხდა, თუმცა კლინსმანმა მსოფლიო დონის ფორვარდის სტატუსი საბოლოოდ დაიმკვიდრა. იგი აღარ იყო მხოლოდ ადგილობრივი გმირი საოჯახო საცხობიდან — მასზე ევროპული გრანდები სანადიროდ გამოვიდნენ.

1989 წლის ზაფხულში კლინსმანი მილანის „ინტერში“ გადავიდა და თავის თანამემამულეებს, ლოტარ მათეუსსა და ანდრეას ბრემეს შეუერთდა. ეს „გერმანული ტრიო“ „ინტერის“ პასუხი იყო „მილანის“ ჰოლანდიურ სამეულზე. ჯოვანი ტრაპატონის ხელმძღვანელობით კლინსმანი სერია ა-ს მკაცრ დაცვით ფეხბურთს დაუპირისპირდა და მოერგო. თუმცა გერმანიასთან შედარებით ნაკლები გოლი გაჰქონდა, მისი ტაქტიკური როლი გუნდისთვის უმნიშვნელოვანესი იყო. მან „ინტერს“ 1991 წელს უეფას თასის მოგებაში დაეხმარა, სადაც ფინალში „რომა“ დაამარცხეს. მილანში გატარებული პერიოდი მისთვის დაღვინების ხანა იყო, სადაც იტალიური მედიის ძლიერ ზეწოლასა და „სან სიროს“ ქომაგების დიდ მოლოდინებს გაუმკლავდა.

იტალიაში გატარებული სამი სეზონის შემდეგ, 1992 წელს კლინსმანმა ახალი გამოწვევა საფრანგეთში, „მონაკოში“ იპოვა. ახალგაზრდა არსენ ვენგერის ხელმძღვანელობით მან შემტევი ფეხბურთი ითამაშა, რაც მის დინამიკურ სტილს იდეალურად ერგებოდა. პირველსავე სეზონში მან 19 გოლი გაიტანა, გუნდს სატურნირო ცხრილის სათავეში დამკვიდრებაში დაეხმარა და ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალამდე მიიყვანა. თუმცა საფრანგეთში გატარებული პერიოდი გუნდის არასტაბილურობის გამო უკმაყოფილებით აღინიშნა. ინდივიდუალური წარმატების მიუხედავად, ტიტულების ნაკლებობამ იგი კიდევ ერთი ტრანსფერისკენ უბიძგა — ამჯერად ინგლისის პრემიერ ლიგაში, სადაც ბევრი თვლიდა, რომ მისი სტილი ვერ გაამართლებდა.

როდესაც 1994 წელს კლინსმანმა „ტოტენჰემთან“ კონტრაქტი გააფორმა, ინგლისში მას ეჭვის თვალით შეხვდნენ. ბრიტანული მედია 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატს იხსენებდა და მას „სიმულანტს“ უწოდებდა. პიარისა და თვითირონიის ბრწყინვალე სვლით, კლინსმანმა სადებიუტო პრესკონფერენციაზე იკითხა, იყო თუ არა ლონდონში ყვინთვის კარგი სკოლები. „შეფილდ უენსდეის“ წინააღმდეგ სადებიუტო მატჩში მან თავური დარტყმით გოლი გაიტანა და გუნდელებთან ერთად მინდორზე ეფექტურად „გადახტა“. ამ ჟესტით მან ინგლისელი გულშემატკივრის გული მყისიერად მოიგო. იმ სეზონში მან ჩემპიონატში 21 გოლი გაიტანა, ყველა ტურნირზე კი — 30, და ინგლისის სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდოც დაიმსახურა. მისი გავლენა იმდენად დიდი იყო, რომ მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ „ბაიერნში“ მის გადასვლას „ტოტენჰემის“ ქომაგები დიდი გულისტკივილით შეხვდნენ.

1995 წელს მიუნხენის „ბაიერნში“ გადასვლით კლინსმანი სამშობლოში დაბრუნდა, თუმცა ეს პერიოდი როგორც ტრიუმფით, ისე შიდა კონფლიქტებით გამოირჩეოდა. იგი 1995-96 წლების უეფას თასის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა და ერთ ტურნირზე გატანილი 15 გოლით იმ დროისთვის სარეკორდო მაჩვენებელი დაამყარა, „ბაიერნმა“ კი ტიტული აღმართა. მომდევნო წელს მან გუნდს ბუნდესლიგის მოგებაშიც დაეხმარა. მიუხედავად ამისა, გუნდის კაპიტან ლოტარ მათეუსთან დაძაბულმა ურთიერთობამ საჯარო დაპირისპირებები გამოიწვია, რასაც გერმანულმა მედიამ „ჰოლივუდის საფეხბურთო კლუბი“ შეარქვა. დრამის მიუხედავად, კლინსმანის შედეგიანობა არ შემცირებულა. 1997 წელს იგი ხანმოკლე ვადით „სამპდორიაში“ გადავიდა, თუმცა 1998 წლის დასაწყისში იჯარით ისევ „ტოტენჰემს“ დაუბრუნდა. სეზონის მეორე ნახევარში გატანილმა გოლებმა კლუბი გავარდნას გადაარჩინა, რამაც 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ კარიერის დასრულებამდე მისი ლეგენდარული სტატუსი „უაით ჰართ ლეინზე“ საბოლოოდ განამტკიცა.

კლინსმანის სანაკრებო კარიერა შესაძლოა უფრო შთამბეჭდავიც კი იყო, ვიდრე საკლუბო. მისი დებიუტი დასავლეთ გერმანიის ნაკრებში 1987 წელს შედგა და ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში გუნდის საკვანძო მოთამაშედ დარჩა. იტალიაში გამართულ 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იგი ფრანც ბეკენბაუერის გუნდის უმნიშვნელოვანესი ფიგურა იყო. მერვედფინალში ნიდერლანდების წინააღმდეგ ჩატარებული მატჩი, სადაც რუდი ფელერის გაძევების შემდეგ ერთადერთ თავდამსხმელად ითამაშა, ტურნირის ისტორიაში ფორვარდის ერთ-ერთ საუკეთესო ინდივიდუალურ პერფორმანსად ითვლება. მან იმ შეხვედრაში ანგარიში გახსნა, საბოლოოდ კი გერმანიას ფინალში არგენტინის დამარცხებასა და მესამე მსოფლიო ტიტულის მოპოვებაში დაეხმარა.

ექვსი წლის შემდეგ, კლინსმანმა კაპიტნის რანგში გაერთიანებულ გერმანიას ინგლისში გამართულ ევრო 96-ზე გამარჯვება მოაპოვებინა. პლეი-ოფის ეტაპზე მიღებული ტრავმების მიუხედავად, მისი ლიდერობა გადამწყვეტი აღმოჩნდა, როცა გერმანიამ ნახევარფინალში მასპინძლები, ხოლო ფინალში ჩეხეთის ნაკრები დაამარცხა. 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ სანაკრებო კარიერის დასრულებისას, მის ანგარიშზე 108 მატჩი და 47 გოლი იყო, რამაც იგი ქვეყნის ისტორიაში საუკეთესო ბომბარდირებს შორის დაამკვიდრა. იგი დიდ მატჩების ფეხბურთელი იყო და გოლი 1988-დან 1998 წლამდე ყველა მსხვილ ტურნირზე გაიტანა.

როგორც ფეხბურთელი, კლინსმანი მუდმივი მოძრაობით გამოირჩეოდა. იგი არასდროს ყოფილა სტატიკური თავდამსხმელი — ფლანგებზე გადასვლა, მცველების პოზიციებიდან გამოყვანა და ფეთქებადი სისწრაფით თავისუფალი სივრცეების ათვისება ერჩივნა. იგი ბრწყინვალედ თამაშობდა ჰაერში და ისეთი უშიშრობით ხასიათდებოდა, რომ ბურთისთვის ბრძოლაში ძელებსა თუ მცველებს ხშირად ეჯახებოდა. ინგლისში შექმნილი „სიმულანტის“ რეპუტაცია მცდარი აღმოჩნდა, რადგან იგი სინამდვილეში საკმაოდ ათლეტური და გამძლე მოთამაშე იყო. მოედანს მიღმა კი გამორჩეული პიროვნება გახლდათ — ფლობდა რამდენიმე ენას, უყვარდა მოგზაურობა და „ფერარის“ ნაცვლად „ფოლქსვაგენ ხოჭოთი“ გადაადგილებას ამჯობინებდა.

აშშ-ში გატარებული მშვიდი პერიოდის შემდეგ, 2004 წელს კლინსმანი ყურადღების ცენტრში დაუბრუნდა, როცა გერმანიის ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა. მისმა მუშაობამ გუნდში რევოლუცია მოახდინა: შეცვალა ნაკრების შტაბბინა, მოიწვია ამერიკელი ფიტნეს-სპეციალისტები და სპორტის ფსიქოლოგები, და აქცენტი შემტევ, აქტიურ ფეხბურთზე გააკეთა. გერმანული საფეხბურთო ელიტის კონსერვატიული კრიტიკის მიუხედავად, 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მისმა „ზაფხულის ზღაპარმა“ სრულიად ერი მოხიბლა. გერმანიამ მესამე ადგილი დაიკავა და ისეთი შთამბეჭდავი ფეხბურთი ითამაშა, რამაც საფუძველი ჩაუყარა 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამარჯვებას მისი ასისტენტის, იოახიმ ლიოვის ხელმძღვანელობით.

მოგვიანებით, 2008 წელს მან მიუნხენის „ბაიერნი“ ჩაიბარა, თუმცა მისი მოღვაწეობა ხანმოკლე აღმოჩნდა და ტიტულის გარეშე დასრულდა. 2011 წელს იგი აშშ-ის ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა. ხუთი წლის განმავლობაში მან ამერიკელებს 2013 წელს ოქროს თასი მოაგებინა, 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კი „სიკვდილის ჯგუფიდან“ (სადაც განა, პორტუგალია და გერმანია იყვნენ) გუნდი პლეი-ოფში გაიყვანა. ამერიკაში მისი მოღვაწეობა ახალგაზრდული ფეხბურთის განვითარების სისტემის რეფორმირების მცდელობითაც დაიხსომეს, თუმცა პროექტს ცვალებადი წარმატება ჰქონდა და 2016 წელს მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი ეტაპის ცუდი სტარტის შემდეგ პოსტი დატოვა.

მთელი ცხოვრების განმავლობაში კლინსმანი ამოუცნობ პიროვნებად რჩებოდა, რომელიც გერმანულ ფესვებს ინარჩუნებდა და იმავდროულად კალიფორნიაში ცხოვრობდა. მან ცოლად შეირთო ამერიკელი ყოფილი მოდელი დები ჩინი და მათ ორი შვილი, ჯონათანი და ლაილა გაზარდეს. მისი ვაჟი ჯონათანი მამის კვალს გაჰყვა პროფესიონალურ ფეხბურთში, თუმცა თავდამსხმელის ნაცვლად მეკარის პოზიცია აირჩია. დიდებისა და პირდაპირი ხასიათის გამო გამოწვეული პერიოდული სკანდალების მიუხედავად, კლინსმანს შტუტგარტში მდებარე საცხობთან კავშირი არასდროს გაუწყვეტია.

საცხობი მისი უბრალოებისა და რეალობის განცდის სიმბოლოდ რჩება. თუმცა ყოველდღიურ საქმიანობას მისი ძმა, ჰორსტი უძღვებოდა, კლინსმანის გვარი იქ გამოცხობილი პურისა და ნამცხვრების მაღალ ხარისხთან ასოცირდება. შტუტგარტში იგი მხოლოდ მსოფლიო ჩემპიონი ან ნაკრების რეფორმატორი მწვრთნელი არ არის — იგი მეპურის შვილია, რომელიც მსოფლიოს სანახავად წავიდა და დიდ წარმატებას მიაღწია. მისი მემკვიდრეობა თანამედროვეობასა და სიმამაცეს ეფუძნება; იგი ადამიანია, რომელსაც ცვლილებების არასდროს ეშინოდა — იქნება ეს თავდამსხმელის მოძრაობა მოედანზე თუ ეროვნული ფედერაციის მართვა.

დღეს, მოედნის კიდესთან კოსტიუმში იქნება თუ ოჯახურ საცხობში უბრალო პერანგით, იურგენ კლინსმანი ტრადიციულ ფასეულობებსა და თანამედროვე საფეხბურთო სამყაროს შორის დამაკავშირებელი ხიდია. იგი რჩება სპორტის იმ იშვიათ ფიგურად, რომელმაც შეძლო ყოფილიყო როგორც ნამდვილი გერმანელი პატრიოტი, ისე მსოფლიო მოქალაქე. ცომთან მუშაობის დისციპლინამ და მოედნის დისციპლინამ, საბოლოო ჯამში, ხანგრძლივი და გავლენიანი კარიერა შექმნა. იგი გვახსენებს, რომ ყველაზე შთამბეჭდავი მოგზაურობაც კი ხშირად ადგილობრივ მაღაზიაში მარტივი, პატიოსანი შრომით იწყება.