საფრანგეთის წლის საუკეთესო…

🇫🇷🏆 საფრანგეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი (1959-2022)

ვინ არის ყველა დროის თქვენი ფავორიტი ფრანგი მოთამაშე? 🤔

ფრანგული ფეხბურთის ისტორია გარდამტეხი მომენტებითაა სავსე — დროთა განმავლობაში, „მამლების“ რომანტიკული ფეხბურთი ცივსისხლიან, გამარჯვებულ მენტალიტეტში გადაიზარდა. ამ ისტორიის მთავარი საზომი „ფრანს ფუტბოლის“ წლის საუკეთესო მოთამაშის ჯილდოა, რომელიც 1959 წლიდან ქვეყნის სპორტულ სულსა და ეპოქალურ ცვლილებებს ასახავს. ეს არის აღიარება, რომელიც „ლე ბლეს“ ელეგანტურობას, დახვეწილ სტილსა და ფრანგულ ვნებას აერთიანებს.

თავდაპირველად, ჯილდო მხოლოდ საფრანგეთის ჩემპიონატში მოასპარეზე ფეხბურთელებს გადაეცემოდათ. 1959 წელს პირველი აღიარება „ანჟეს“ მცველმა, ჟულ სბროლიამ მოიპოვა, თუმცა მომდევნო წლები 1958 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გმირების ეპოქად იქცა. 1960 წელს ჯილდო „პატარა ნაპოლეონმა“, „რეალის“ ვარსკვლავმა რაიმონ კოპამ დაისაკუთრა, რაც პირველი ფრანგი გლობალური ვარსკვლავის აღზევება იყო. იმ პერიოდის ფეხბურთი ტექნიკური სიწმინდით გამოირჩეოდა — მარიან ვიშნიესკისა და რობერ ერბინის მსგავსი მოთამაშეებისთვის ესთეტიკა და მოძრაობის სილამაზე შედეგზე ნაკლები არასდროს ყოფილა.

1970-იან წლებში სცენაზე მიშელ პლატინი გამოვიდა. მან საფრანგეთის ნაკრების ათი ნომრის ცნება სრულიად შეცვალა. პლატინიმ, თავისი მოედნის ხედვითა და საჯარიმო დარტყმებით, ჯილდო 1976 და 1977 წლებში, „ნანსიში“ თამაშისას მოიგო. იმჟამინდელი წესების გამო, „იუვენტუსში“ გატარებული ოქროს წლები და ზედიზედ სამი ოქროს ბურთი ამ ჯილდოს მიღმა დარჩა. 80-იანი წლების დასაწყისში კი ასპარეზზე „ჯადოსნური კვადრატი“ გამოჩნდა — ალენ ჟირესი და ჟან ტიგანა საფრანგეთის საუკეთესოები გახდნენ და „ბორდოს“ ინტელექტუალური, რიტმული ფეხბურთის ეპოქა დაამკვიდრეს.

90-იან წლებში წესები შეიცვალა და ჯილდოს მოგების უფლება უცხოეთში მოასპარეზე ფრანგებსაც მიეცათ. ამ ცვლილებას ზინედინ ზიდანის გამოჩენა იდეალურად დაემთხვა. თუ პლატინი არქიტექტორი იყო, ზიდანი ნამდვილი მხატვარი გახლდათ — ფეხბურთელი, რომლის ბურთთან შეხება თითქოს დროს აჩერებდა. 1998 წელს, შინაურ მსოფლიო ჩემპიონატზე ტრიუმფის შემდეგ, მისი გამარჯვება ეჭვგარეშე იყო. ზიდანმა ახალი, მრავალკულტურული საფრანგეთი განასახიერა, ხოლო 2002 წლის მორიგმა აღიარებამ დაამტკიცა, რომ ფრანგი ფეხბურთელები მსოფლიოში ყველაზე მოთხოვნად ვარსკვლავებად იქცნენ.

ახალი ათასწლეულის დასაწყისში რეკორდები თიერი ანრიმ დაამსხვრია. „მონაკოს“ იმედგაცრუებული გარემარბი ლონდონის „არსენალში“ პრემიერ ლიგის ყველაზე სახიფათო თავდამსხმელად გარდაიქმნა. ანრიმ ჯილდო რეკორდულად, ხუთჯერ დაისაკუთრა (2000-2006 წლებში). ფრანგის დომინაცია მისმა წარმოუდგენელმა სტაბილურობამ განაპირობა — იგი მხოლოდ სპრინტერული სისწრაფით არ გამოირჩეოდა, არამედ საგოლე გადაცემებსაც ისეთივე სიზუსტით არიგებდა, როგორც გოლები გაჰქონდა.

2010-იან წლებში ასპარეზზე ფრანკ რიბერი და კარიმ ბენზემა გამოვიდნენ. რიბერის ფეთქებადმა თამაშმა და ბენზემას ინტელექტუალურმა ასპარეზობამ „რეალში“ ეპოქა შექმნა. ბენზემამ ჯილდო 2011, 2012 და 2014 წლებში მოიგო, ხოლო 2021 წელს, კარიერის მიწურულს, ფენომენალური სეზონის შემდეგ, ისევ წლის საუკეთესო გახდა. კრიტიკის ქარცეცხლიდან მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელობამდე გავლილი გზა ფრანგული ხასიათისა და შეუპოვრობის საუკეთესო მაგალითია.

ისტორიის უახლესი ფურცლები კი კილიან მბაპეს სახელს უკავშირდება. 2018 წელს, მსოფლიო ჩემპიონატის მოგების შემდეგ, 19 წლის მბაპემ პირველი აღიარება მოიპოვა, 2019 და 2022 წლებში კი მიღწევა გაამეორა. ახალგაზრდა ვარსკვლავმა ლეგენდების გვერდით ადგილი 25 წლის შესრულებამდე დაიმკვიდრა. მბაპემ წინაპრების საუკეთესო თვისებები გააერთიანა: აკადემიის ტექნიკური ბაზა, პლატინის ხედვა და ანრის ცივსისხლიანი რეალიზაცია.

ამ დიდებული ფეხბურთელებიდან ფავორიტის არჩევა გემოვნების საკითხია. ზოგისთვის 1984 წლის ევროპის ჩემპიონატი და „ჯადოსნური კვადრატია“ ფეხბურთის მწვერვალი, ზოგისთვის — ზიდანის ჯადოქრობა 1998 წელს. სხვები ანრის შეუჩერებელ შედეგიანობას ან მბაპეს კოსმოსურ პოტენციალს ანიჭებენ უპირატესობას.

1959 წლიდან მოყოლებული, თითოეულმა გამარჯვებულმა ფრანგული ფეხბურთის ისტორიაში ოქროს ასოები ჩაწერა. კამათი იმის შესახებ, თუ ვინ არის საუკეთესო, კიდევ დიდხანს გაგრძელდება!