ბუნდესლიგის ისტორიაში ყველაზ??…

🇩🇪⚽ ბუნდესლიგის ისტორიაში ყველაზე გამოცდილი მწვრთნელები

1963 წელს ბუნდესლიგის დაარსების დღიდან, გერმანიის უმაღლესი დივიზიონი ევროპული ფეხბურთის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ გამოცდად იქცა. გერმანულ ფეხბურთში სამწვრთნელო ზონა ნამდვილი ცეცხლოვანი ჯოჯოხეთია, სადაც ტაქტიკური ინოვაციები, ფიზიკური დისციპლინა და უდიდესი წნეხი ერთმანეთს ეკვეთება. ექვს ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში ასობით მთავარმა მწვრთნელმა დაიკავა ადგილი სათადარიგოთა სკამზე, თუმცა ნამდვილ ხანგრძლივ წარმატებას მხოლოდ რჩეულთა ჯგუფმა მიაღწია. ამ ტაქტიკოსებმა არა უბრალოდ გაძლეს სამწვრთნელო პროფესიის არასტაბილურ გარემოში, არამედ შექმნეს ეპოქა, ჩამოაყალიბეს ისტორიული კლუბების იდენტობა და ათწლეულების განმავლობაში ასობით მატჩი ჩაატარეს.

ამ ისტორიული სამწვრთნელო იერარქიის სათავეში ოთო რეჰაგელი დგას, რომელსაც საფეხბურთო სამყაროში „მეფე ოთოს“ სახელით იცნობენ. მთავარი მწვრთნელის რანგში ბუნდესლიგაში ჩატარებული 832 მატჩით რეჰაგელის რეკორდი გამძლეობისა და მოტივაციის უბადლო ნიმუშად რჩება. მისი სამწვრთნელო კარიერა სამ ათწლეულზე მეტს მოიცავდა და ისეთ კლუბებს შეეხო, როგორებიცაა „კიკერს ოფენბახი“, „ვერდერ ბრემენი“, „ბორუსია დორტმუნდი“, „ფორტუნა დიუსელდორფი“, „ბაიერნი“, „კაიზერსლაუტერნი“ და „ჰერტა“. მისი ოქროს ხანა „ვერდერს“ უკავშირდება, სადაც 1981-დან 1995 წლამდე 14 წლის განმავლობაში გუნდი ევროპულ გრანდად აქცია, მოიგო ბუნდესლიგის ორი ტიტული და თასების მფლობელთა თასი. მოგვიანებით, 1998 წელს, რეჰაგელმა ისტორია ხელახლა დაწერა, როდესაც ახლად აღზევებული „კაიზერსლაუტერნი“ ბუნდესლიგის ჩემპიონი გახადა და დაამტკიცა, რომ მკაცრი დისციპლინითა და პრაგმატული ხედვით ჩემპიონთა გუნდის შექმნა შეუძლია.

რეჰაგელის შემდეგ ჩატარებული მატჩების რაოდენობით იუპ ჰაინკესი მოდის, რომელმაც ბუნდესლიგაში 669 შეხვედრას უხელმძღვანელა. სანამ სამწვრთნელო სკამზე გადაინაცვლებდა, ჰაინკესი „ბორუსია მიონხენგლადბახისა“ და „ჰანოვერის“ შემადგენლობაში ბრწყინვალე თავდამსხმელი გახლდათ და უმაღლეს დივიზიონში 200-ზე მეტი გოლი გაიტანა. მისი სამწვრთნელო მოღვაწეობა ოთხ ათწლეულს მოიცავდა — 1979 წელს „გლადბახით“ დაიწყო და მოიცვა „აინტრახტი“, „ბაიერ ლევერკუზენი“ და „შალკე“, ასევე დაუვიწყარი პერიოდები ესპანეთსა და პორტუგალიაში. „ბაიერნში“ გატარებულმა წლებმა მას ბუნდესლიგის ოთხი ტიტული მოუტანა, ხოლო 2012-2013 წლების ისტორიულ სეზონში მიუნხენურ გრანდს ოქროს ჰეთ-თრიკი (ტრებლი) შეასრულებინა და კარიერა მწვერვალზე დაასრულა.

გამოცდილ ტაქტიკოსთა შორის მომდევნო ადგილებს ის მწვრთნელები იკავებენ, რომლებმაც გერმანულ კლუბებში განსხვავებული ფილოსოფია შეიტანეს. ერიხ რიბეკმა ბუნდესლიგაში 565 მატჩი ჩაატარა კარიერის განმავლობაში, როდესაც „როტ-ვაის ესენს“, „აინტრახტს“, „კაიზერსლაუტერნს“, „დორტმუნდს“, „ლევერკუზენსა“ და „ბაიერნს“ წვრთნიდა. თავისი მეთოდური მიდგომით ცნობილმა რიბეკმა 1988 წელს „ლევერკუზენს“ უეფას თასი მოაგებინა, მოგვიანებით კი გერმანიის ეროვნულ ნაკრებს ჩაუდგა სათავეში. მის გვერდით დგას თომას შააფი 524 ბუნდესლიგური მატჩით. შააფმა თავისი კარიერის უდიდესი ნაწილი „ვერდერს“ მიუძღვნა — ჯერ როგორც საიმედო მცველმა, ხოლო 1999-დან 2013 წლამდე როგორც მთავარმა მწვრთნელმა. მან გუნდში შემტევი, სანახაობრივი ფეხბურთი დანერგა და 2004 წელს „ვერდერს“ დუბლი — ბუნდესლიგა და გერმანიის თასი მოაგებინა.

როდესაც წარმატებასა და ხანგრძლივობას ერწყმის, ცოტა თუ შეედრება უდო ლატეკის სტანდარტს, რომლის აქტივშიც ბუნდესლიგის 522 მატჩია. ლატეკი ევროპული ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელია — მან „ბაიერნსა“ და „მიონხენგლადბახში“ ბუნდესლიგის რვა ტიტული მოიპოვა. მისმა „ბაიერნმა“ 1970-იანი წლების დასაწყისში ზედიზედ სამი ჩემპიონატი და ევროპის ჩემპიონთა თასი მოიგო. მოგვიანებით ლატეკმა იგივე დომინაცია „გლადბახშიც“ გაამეორა. მას ჰქონდა იშვიათი უნარი, ემართა ვარსკვლავური გასახდელი და შეენარჩუნებინა მკაცრი ტაქტიკური დისციპლინა, რაც მის გუნდებს მუდმივად ფავორიტებად აქცევდა.

ლატეკის მიღწევების პარალელურად, ჰენეს ვაისვაილერმა უდიდესი გარდატეხა შეიტანა გერმანულ ფეხბურთში. მან 1960-იანი წლების ბოლოსა და 1970-იან წლებში „მიონხენგლადბახის“ ლეგენდარული გუნდი შექმნა. ახალგაზრდებზე დამყარებულმა სწრაფმა, შემტევმა სტილმა გუნდს ცნობილი მეტსახელი — „კვიცები“ მოუტანა. მისი ხელმძღვანელობით „გლადბახმა“ ბუნდესლიგა სამჯერ, ხოლო უეფას თასი ერთხელ მოიგო. „ბარსელონაში“ მუშაობის შემდეგ ვაისვაილერი გერმანიაში დაბრუნდა და 1978 წელს „კიოლნს“ ოქროს დუბლი მოაგებინა. მისმა ტაქტიკურმა პრინციპებმა და ახალგაზრდების განვითარების კურსმა იმდენად დიდი კვალი დატოვა, რომ გერმანიის მთავარ სამწვრთნელო აკადემიას სწორედ მისი სახელი ეწოდა.

ოტმარ ჰიტცფელდმა, რომელსაც სიმშვიდისა და ტაქტიკური სიზუსტის გამო „გენერალს“ ეძახდნენ, ბუნდესლიგის 461 მატჩში არანაკლებ შთამბეჭდავი კვალი დატოვა. ჰიტცფელდი იმ იშვიათ მწვრთნელთა შორის დგას, რომლებმაც გერმანიის ორ მთავარ პრინციპულ მეტოქეში უმაღლეს მწვერვალებს მიაღწიეს. მან „დორტმუნდს“ 1995 და 1996 წლებში ბუნდესლიგა მოაგებინა, 1997 წელს კი ჩემპიონთა ლიგის თასი აღმართა. „ბაიერნში“ გადასვლის შემდეგ ჰიტცფელდმა კიდევ ხუთი ბუნდესლიგა და 2001 წელს ჩემპიონთა ლიგა მოიგო. დაცვაში სტაბილურობისა და თავდასხმაში მსოფლიო დონის ვარსკვლავების თავისუფლების სრულყოფილმა სინთეზმა მისი გუნდები თანამედროვე ევროპის ერთ-ერთ უძლიერეს ძალად აქცია.

ბუნდესლიგის ისტორია გამორჩეულმა უცხოელმა სპეციალისტებმაც შექმნეს. იუგოსლავიელმა ბრანკო ზებეცმა „ბაიერნს“ 1969 წელს დუბლი მოაგებინა, ხოლო ათი წლის შემდეგ „ჰამბურგს“ ბუნდესლიგა მოაგებინა. ჰოლანდიელმა ჰუბ სტევენსმა „შალკეში“ საკულტო სტატუსი მოიპოვა, როდესაც გელზენკირხენელებს 1997 წელს უეფას თასი და მოგვიანებით გერმანიის თასები მოაგებინა. ბოლო წლებში შვეიცარიელმა ლუსიენ ფავრმა თავისი დახვეწილი ტაქტიკა „ჰერტაში“, „გლადბახსა“ და „დორტმუნდში“ გამოაჩინა, ხოლო ვეტერანმა გერმანელმა დიტერ ჰეკინგმა 400-ზე მეტ მატჩს უხელმძღვანელა ისეთ კლუბებში, როგორებიცაა „ჰანოვერი“, „ნიურნბერგი“, „ვოლფსბურგი“ და „გლადბახი“.

ამ გამოჩენილი მწვრთნელების მიერ მიღწეული ხანგრძლივობა ბევრად მეტია, ვიდრე უბრალოდ ჩატარებული მატჩების სტატისტიკა. ეპოქაში, სადაც ფეხბურთში მწვრთნელების ცვლა ხშირია, რეჰაგელის, ჰაინკესის, ლატეკისა და ჰიტცფელდის რეკორდები მოთმინების, სწორი ხედვისა და ტაქტიკური სიძლიერის დასტურია. ამ ადამიანებმა არა უბრალოდ გაუძლეს დროს, არამედ გერმანული ფეხბურთის იდენტობა შექმნეს.