მსოფლიო ჩემპიონს, „მეცის“…

🥳 🎂 მსოფლიო ჩემპიონს, „მეცის“, „მარსელის“, „არსენალის“, „ვილიარეალისა“ და „ასტონ ვილას“ ყოფილ გარემარბს, რობერტ პირესს დღეს 53 წელი შეუსრულდა!

თანამედროვე ფეხბურთში ცოტა თუ მოიძებნება მოთამაშე, რომელმაც ტექნიკური ელეგანტურობა, ტაქტიკური ინტელექტი და საოცარი სილამაზე ასე ჰარმონიულად შეუხამა ერთმანეთს. ორ ათწლეულზე მეტხანს გაგრძელებული კარიერის განმავლობაში, ფრანგი გარემარბი მოედანზე დახვეწილი ნაბიჯებით გადაადგილდებოდა, რის უკანაც დაუნდობელი საბრძოლო სული იმალებოდა. საფრანგეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან „ჰაიბერის“ მწვანე მინდვრებამდე, პირესის თამაში არა უბრალოდ სისწრაფითა და ფიზიკური ძალისხმევით, არამედ მოედნის ხედვით, ბურთის ელეგანტური შეხებითა და სივრცისა თუ დროის განსაკუთრებული შეგრძნებით გამოირჩეოდა.

რობერტ ემანუელ პირესი 1973 წლის 29 ოქტომბერს, საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში დაიბადა. იგი იბერიული საფეხბურთო კულტურით მდიდარ ოჯახში გაიზარდა — მამა, ანტონიო, საფრანგეთში ემიგრირებული პორტუგალიელი მუშა იყო, ხოლო დედა, ოსტავია — ესპანელი. ოჯახურ სუფრასთან ერთდროულად ესპანური და პორტუგალიური ენა ისმოდა, ახალგაზრდა პირესი კი ევროპული ფეხბურთის ტრადიციებს ეზიარა და მადრიდის „რეალისა“ და „ბენფიკას“ თამაშებს რადიოთი ადევნებდა თვალს. მამის მხარდაჭერით, პირესი საათობით აგორებდა ბურთს ეზოში და თანდაყოლილ სიმშვიდესა და ბალანსს ავლენდა.

მისი საფეხბურთო განათლება ადგილობრივ კლუბ „რეიმს სენტ-ენში“ დაიწყო, სადაც ტექნიკური მონაცემებით რეგიონულ ლიგაშივე გამოირჩეოდა. 1992 წელს, 19 წლის ასაკში, პირესმა საფრანგეთში ცნობილ „მეცის“ აკადემიაში გადაინაცვლა. სახლიდან შორს გადასვლამ მკაცრ დისციპლინასთან სწრაფი ადაპტაცია მოითხოვა, თუმცა პირესმა დიდი პროგრესი განიცადა. მისმა ტექნიკურმა ოსტატობამ და ორივე ფლანგზე ეფექტურმა თამაშმა აკადემიის ხელმძღვანელობა და პირველი გუნდის მწვრთნელი ჟოელ მიულერი აღაფრთოვანა.

პირესის დებიუტი საფრანგეთის ლიგა 1-ში „მეცის“ შემადგენლობაში 1993 წლის მარტში, „ლიონის“ წინააღმდეგ შედგა. ამ კლუბში გატარებულმა 5-მა წელმა იგი ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ ახალგაზრდა ტალანტად აქცია. საუკეთესო სეზონი 1995-96 წლებში ჰქონდა, როდესაც „მეცმა“ საფრანგეთის ლიგის თასი მოიგო, პირესი კი ლიგა 1-ის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად დასახელდა. 1997-98 წლების სეზონში „მეცი“ ჩემპიონობისთვის იბრძოდა და ვიცე-ჩემპიონი გახდა. 1998 წლის ზაფხულში, კლუბის დატოვებამდე, პირესმა „მეცის“ მაისურით 160-ზე მეტი მატჩი ჩაატარა და 43 გოლი გაიტანა.

1998 წლის ზაფხულში პირესი „მარსელში“ 50 მილიონ ფრანკად გადავიდა და გუნდის შეტევის საკვანძო ფიგურად იქცა. სადებიუტო სეზონში მან გუნდს ლიგა 1-ის ვიცე-ჩემპიონობასა და უეფას თასის ფინალში გასვლაში შეუწყო ხელი. 1999-2000 წლების სეზონში იგი გუნდის კაპიტნად დაინიშნა. მიუხედავად იმისა, რომ კლუბს რთული პერიოდი ედგა, პირესის ინდივიდუალური თამაში მაღალ დონეზე რჩებოდა, რამაც ევროპული გრანდების ყურადღება მიიპყრო.

საკლუბო წარმატების პარალელურად, პირესი საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში დამკვიდრდა. მისი დებიუტი 1996 წლის აგვისტოში, მექსიკის წინააღმდეგ შედგა. ორი წლის შემდეგ, პირესი 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის განაცხადში მოხვდა. ტურნირის განმავლობაში იგი ძირითადად ცვლილებაზე შემოდიოდა, ხოლო მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი 1/8-ფინალში, პარაგვაის წინააღმდეგ დადგა — ექსტრა ტაიმში პირესის ზუსტ ჩაწოდებას დავით ტრეზეგეს თავური და ლორან ბლანის ისტორიული, პირველი „ოქროს გოლი“ მოჰყვა. ფინალში ფრანგებმა ბრაზილია 3:0 დაამარცხეს და თასს დაეუფლნენ.

ორი წლის შემდეგ, ევრო 2000-ზე პირესმა კიდევ ერთი ისტორიული მომენტი შექმნა. ფინალში, იტალიასთან მატჩის ექსტრა ტაიმში, ცვლილებაზე შესულმა პირესმა მარცხენა ფლანგზე იტალიელი მცველები ჩამოიშორა და საჯარიმოში ზუსტი პასი გააკეთა, სადაც ტრეზეგემ გამარჯვების „ოქროს გოლი“ გაიტანა და საფრანგეთს ევროპის ჩემპიონობა მოუტანა.

ევრო 2000-ის შემდეგ პირესით „რეალი“ და „იუვენტუსი“ ინტერესდებოდნენ, თუმცა მან 2000 წლის ივლისში ლონდონის „არსენალში“ 6 მილიონ ფუნტად გადასვლა არჩია. მარკ ოვერმარსის შემცვლელად მოსულ ფრანგს პრემიერ ლიგის ფიზიკურ და სწრაფ ფეხბურთთან ადაპტაცია თავიდან გაუჭირდა, თუმცა არსენ ვენგერის ნდობამ და მოთმინებამ შედეგი გამოიღო.

2001-02 წლების სეზონში პირესმა კარიერის ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთი ითამაშა. მარცხენა ფლანგზე მან ეშლი კოულთან და ტიერი ანრისთან ბრწყინვალე ურთიერთგაგება ჩამოაყალიბა. პირესმა 9 გოლი გაიტანა, საუკეთესო ასისტენტი გახდა და ინგლისის ფეხბურთის ჟურნალისტთა ასოციაციის (FWA) წლის საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა, მიუხედავად იმისა, რომ მარტში მუხლის მძიმე ტრავმა მიიღო.

2002 წლის ოქტომბერში, 7-თვიანი მკურნალობის შემდეგ, პირესი მოედანს დაუბრუნდა. 2002-03 წლების სეზონში მან პრემიერ ლიგაში 14 გოლი გაიტანა, ხოლო ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში „საუთჰემპტონის“ წინააღმდეგ ერთადერთი და გამარჯვების გოლი მიითვალა.

პირესის საკლუბო კარიერის მწვერვალი „არსენალის“ ისტორიული 2003-04 წლების სეზონი გახდა, როდესაც გუნდმა პრემიერ ლიგა წაუგებლად დაასრულა და „დაუმარცხებლების“ (The Invincibles) სახელი დაიმკვიდრა. პირესმა 14 გოლი გაიტანა და 9 საგოლე გადაცემა შეასრულა. პატრიკ ვიეირასთან, დენის ბერგკამპთან და ტიერი ანრისთან ერთად, მან მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო შემტევი ოთხეული შექმნა.

2004-05 წლების სეზონში პირესმა კვლავ 14 გოლი გაიტანა, „არსენალმა“ კი ასოციაციის თასი მოიგო. მომდევნო, 2005-06 წლების სეზონი პირესისთვის ლონდონურ კლუბში უკანასკნელი აღმოჩნდა. ჩემპიონთა ლიგის ფინალში „ბარსელონას“ წინააღმდეგ, იენს ლემანის გაძევების გამო, არსენ ვენგერი იძულებული გახდა პირესი მე-18 წუთზე შეეცვალა, რათა მოედანზე სათადარიგო მეკარე მანუელ ალმუნია შეეყვანა. ეს პირესისთვის „არსენალის“ მაისურით ჩატარებული უკანასკნელი, დამწუხრებელი მატჩი იყო. „ჰაიბერიზე“ გატარებული 6 სეზონის განმავლობაში მან 284 მატჩში 84 გოლი გაიტანა, 2-ჯერ გახდა ინგლისის ჩემპიონი და 2-ჯერ მოიგო ასოციაციის თასი.

2006 წლის მაისში პირესი ესპანურ „ვილიარეალში“ გადავიდა. მუხლის მძიმე ტრავმის მიუხედავად, მან მოედანზე დაბრუნება შეძლო და 2007-08 წლების სეზონში გუნდს ლა ლიგაში ისტორიული მე-2 ადგილის დაკავებაში დაეხმარა. იგი ესპანეთში 2010 წლამდე დარჩა.

2010 წლის ნოემბერში პირესი ინგლისში დაბრუნდა და „ასტონ ვილასთან“ მოკლევადიანი კონტრაქტი გააფორმა. 2014 წელს მან კარიერა ინდოეთის სუპერლიგის კლუბ „გოაში“ განაახლა, საბოლოოდ კი ფეხბურთიდან 2016 წლის თებერვალში, 42 წლის ასაკში წავიდა.

საფრანგეთის ნაკრებში 1996-2004 წლებში პირესმა 79 მატჩი ჩაატარა და 14 გოლი გაიტანა. იგი 2001 წლის კონფედერაციათა თასის საუკეთესო ფეხბურთელი და ბომბარდირი გახდა.

დღეს რობერტ პირესი სატელევიზიო ექსპერტი და „არსენალის“ ოფიციალური ელჩია. იგი ფეხბურთის ისტორიაში დარჩა როგორც ერთ-ერთი ყველაზე ელეგანტური და ჭკვიანი გარემარბი, რომელმაც აჩვენა, რომ დახვეწილობა, ბალანსი და ხედვა მოედანზე უძლიერესი იარაღია!