#1ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში საქართველოში განსაკუთრებით პოპულარული გახდა Step’n აპლიკაცია.
ეს არის აპლიკაცია, რომლის მეშვეობითაც ადამიანებს ფეხით გადაადგილებისას თანხის გამომუშავება შეუძლიათ.
კერძოდ, იმისთვის, რომ Step’n-ის წევრი გახდეთ, უნდა შეიძინოთ NFT ფეხსაცმელი, რომლის მეშვეობითაც მიიღებთ ვირტუალურ ენერგიას, რომელსაც ფეხით მოძრაობის (სირბილი, სიარული და ა.შ.) შემდეგ კრიპტოვალუტა GST-ში გადაცვლით.
ფულის შოვნის ამ ერთი შეხედვით მარტივმა გზამ უამრავი ადამიანის ყურადღება მიიპყრო საქართველოში, თუმცა, როგორც ექსპერტები განმარტავენ, ეს არც ისეთი “მარტივი გზაა”, როგორც თავდაპირველად შეიძლება ჩანდეს.
Step’n პირველი Move to Earn (იმოძრავე, რომ გამოიმუშაო) აპლიკაციაა, სადაც მოთამაშეები სრულად ფლობენ თამაშში არსებულ აქტივებს, რომელთა გაცვლაც შესაძლებელია კრიპტო ან სხვა ვალუტაში.
Step’n-ის შემთხვევაში ფულის გამომუშავება დამოკიდებულია გადაადგილებაზე.
თავდაპირველად იქმნება ანგარიში, მის გასააქტიურებლად საჭიროა აქტივაციის კოდი, რომელსაც იღებთ უკვე აქტიური ანგარიშის მქონე პირისგან. შემდეგ კი შესაძლებელია ბოტასის ყიდვა.
ბოტასები 4 კატეგორიად იყოფა: მოსიარულე [walker], მოძუნძულე [jogger], მორბენალი [runner] და თრეინერი [trainer]. მონაცემები, რომლითაც ეს ბოტასები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან, სხვადასხვა დატვირთვას მოითხოვს, შესაბამისად, შემოსავალიც სხვადასხვაგვარია.
.DFGHFHF.
ამას გარდა, ყველა ბოტასს აქვს დამატებით 4 ტიპის მონაცემი: ეფექტურობა, იღბალი, კომფორტი და გამძლეობა. ამ მონაცემების გაძლიერებით მომხმარებელი ზრდის ბოტასის ღირებულებას და მისგან მიღებულ ყოველდღიურ შემოსავალს.
იმ შემთხვევაში, თუ სამომავლოდ ბოტასის “შეჯვარება”, ანუ ახალი ბოტასების შექმნა არ გსურთ, ზემოთ ნახსენები მონაცემებიდან, მნიშვნელოვანია ორი – ეფექტურობა და გამძლეობა, რაც შესაბამისი ქულებით გამოიხატება. თუ ამ ორი მახასიათებლის ჯამური ქულა 10-ზე მეტია, ბოტასი ნორმალურად ითვლება.
[textp]რა ღირს Step’n და როგორ გამოვიმუშავებთ თანხას?[/textp]
ბოტასის თავდაპირველი ფასი 1 000 აშშ დოლარს აღემატება. თუმცა, რაც უფრო კარგი მახასიათებლები აქვს მას, მით მეტია თვითღირებულებაც.
ვირტუალური ბოტასის შეძენის შემდეგ იწყება ფულის გამომუშავება. კერძოდ, ყოველ 6 საათში მომხმარებელს ერიცხება 0.5 ენერგია, რაც დაახლოებით 3-4 წუთის გადაადგილების ტოლფასია. აღნიშნული ენერგიის დახარჯვის შემდეგ ანგარიშზე ირიცხება GST მონეტები, რაც ფეხსაცმლის ტიპზე და მონაცემებზეა დამოკიდებული.
ამის შემდეგ კი შესაძლებელია, აღნიშნული მონეტები გადაცვალოთ სხვა კრიპტოვალუტაში, რის შემდეგაც შეძლებთ მის განაღდებას აშშ დოლარში. ამ ეტაპზე 1 GST დაახლოებით 4 დოლარს უდრის.
გამომუშავებული GST-ის ნაწილი იხარჯება ფეხსაცმლის შეკეთებაზე, დანარჩენით კი შეგიძლიათ ფეხსაცმლის მონაცემების დახვეწა [upgrade], სხვა შიდა ოპერაციების შესრულება ან თანხის განაღდება.
[textp]რა რისკებს შეიცავს Step’n-ში ინვესტირება?[/textp]
Step’n დაფუძნებულია Play to Earn პრინციპზე, ანუ ითამაშე, რომ გამოიმუშაო. P2E-ის პრინციპი ერთი შეხედვით მარტივია: მომხმარებელი ერთვება კონკრეტულ თამაშში, ყიდულობს NFT-ის, რის შემდეგაც იწყებს კრიპტოვალუტის გამომუშავებას. თუმცა NFT-ის შესაძენად საჭიროა გარკვეული თანხა [პირველადი შენატანი], რაც სხვადასხვა თამაშისთვის განსხვავებულია. ყოველი ახალი მოთამაშის დამატებისას იზრდება თამაშის საერთო ბიუჯეტიც, საიდანაც შემდეგ მოთამაშეები იღებენ “ანაზღაურებას”.
თუმცა კრიტიკოსები მიუთითებენ, რომ საბოლოოდ, როცა თამაშში ჩართვის მსურველების რაოდენობა ამოიწურება, საერთო ბიუჯეტში თანხის რაოდენობაც კლებას დაიწყებს, რადგან აქტიური მოთამაშეები განაგრძობენ თანხის მიღებას, ახლები კი არ ემატებიან. შესაბამისად, იკლებს თამაშის ფასიც.
საბოლოოდ, კრიტიკოსების თანახმად, მოთამაშეები, რომლებმაც NFT თამაშის დასაწყისში იყიდეს, მოახერხებენ მასში ჩადებული თანხის ამოღებას და დიდი ალბათობით დამატებითაც გამოიმუშავებენ, ხოლო ისინი, ვინც მას მოგვიანებით შეუერთდნენ, როცა თამაში უკვე კარგავს პოპულარობას, ჩადებული თანხის მხოლოდ მცირე ნაწილის ამოღებას შეძლებენ, რადგან მკვეთრად დაეცემა იმ კრიპტოვალუტის ფასი, რომლის გამომუშავებაც ხდება თამაშში.
სწორედ ამიტომ, მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოში აქტიური დისკუსიები მიმდინარეობს, არის თუ არა Step’n ფინანსური პირამიდა.
ნაწილი ამტკიცებს, რომ აპლიკაცია პირამიდის პრინციპს არ ემყარება, ნაწილი კი აცხადებს, რომ მათთვის პირამიდის პრინციპი ცხადად ჩანს.
[textp]რა განასხვავებს Step’n-ს სტანდარტული პირამიდისგან?[/textp]
P2E-ის პირამიდისეული პრინციპის აღქმა ერთი შეხედვით მარტივი არ არის, რადგან ასეთი თამაშების ძირითადი ეკონომიკური მახასიათებელი გადაფარულია სხვადასხვა ვალუტებსა და აქტივებთან დაკავშირებული სირთულეებით და ფასების მუდმივი ცვალებადობით.
თუმცა აღსანიშნავია, რომ P2E თამაშებს საერთო ბიუჯეტისთვის ინვესტიციების მოზიდვა არა მხოლოდ ახალი მოთამაშეების მიერ შემოტანილი ინვესტიციებით, არამედ სხვა გზითაც შეუძლიათ, რაც თამაშის არსებულ კრიპტოვალუტას გაამყარებს და საერთო საფულეს გაზრდის.
ეს კი ძირითადად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სანდოდ აღიქმება კრიპტოვალუტა, რომელსაც კონკრეტული თამაში იყენებს. ხოლო სანდოობას სხვა ფაქტორებთან ერთად განაპირობებს თამაშის პარტნიორი და სპონსორი პრესტიჟული კომპანიები.
Step’n-ის უკან ნამდვილად დგანან ისეთი კომპანიები, რომელთა რეპუტაციაც, სფეროს ექსპერტების შეფასებით, ეჭვქვეშ არ დგას.
ამასთან, სტანდარტული პირამიდისგან განსხვავებით, Step’n მხოლოდ მომხმარებლებისგან მიღებულ შემოსავალზე არ არის დამოკიდებული და მას ემატება უშუალოდ კრიპტოვალუტის GST/GMT-ის ღირებულებაც.
ასევე, იმისთვის, რომ თამაშში გამოყენებულმა კრიპტოვალუტამ არ დაკარგოს პოპულარობა და, შესაბამისად, ფასიც, P2E თამაშების, მათ შორის Step’n-ის შემქმნელებსაც შეუძლიათ თამაშს დამატებითი ფუნქციები შესძინონ, რითაც ახალ მოთამაშეებს მიიზიდავენ.
სწორედ ამას ჰპირდებიან მომხმარებლებს Step’n-ის შემქმნელები.
აპლიკაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, იონ რონგი მიმდინარე წლის იანვარში ერთ-ერთ ინტერვიუში განმარტავდა, რომ Move to Earn მოდელი არ არის აპლიკაციის მთავარი დასაყრდენი.
ბმული
ეს არის აპლიკაცია, რომლის მეშვეობითაც ადამიანებს ფეხით გადაადგილებისას თანხის გამომუშავება შეუძლიათ.
კერძოდ, იმისთვის, რომ Step’n-ის წევრი გახდეთ, უნდა შეიძინოთ NFT ფეხსაცმელი, რომლის მეშვეობითაც მიიღებთ ვირტუალურ ენერგიას, რომელსაც ფეხით მოძრაობის (სირბილი, სიარული და ა.შ.) შემდეგ კრიპტოვალუტა GST-ში გადაცვლით.
ფულის შოვნის ამ ერთი შეხედვით მარტივმა გზამ უამრავი ადამიანის ყურადღება მიიპყრო საქართველოში, თუმცა, როგორც ექსპერტები განმარტავენ, ეს არც ისეთი “მარტივი გზაა”, როგორც თავდაპირველად შეიძლება ჩანდეს.
Step’n პირველი Move to Earn (იმოძრავე, რომ გამოიმუშაო) აპლიკაციაა, სადაც მოთამაშეები სრულად ფლობენ თამაშში არსებულ აქტივებს, რომელთა გაცვლაც შესაძლებელია კრიპტო ან სხვა ვალუტაში.
Step’n-ის შემთხვევაში ფულის გამომუშავება დამოკიდებულია გადაადგილებაზე.
თავდაპირველად იქმნება ანგარიში, მის გასააქტიურებლად საჭიროა აქტივაციის კოდი, რომელსაც იღებთ უკვე აქტიური ანგარიშის მქონე პირისგან. შემდეგ კი შესაძლებელია ბოტასის ყიდვა.
ბოტასები 4 კატეგორიად იყოფა: მოსიარულე [walker], მოძუნძულე [jogger], მორბენალი [runner] და თრეინერი [trainer]. მონაცემები, რომლითაც ეს ბოტასები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან, სხვადასხვა დატვირთვას მოითხოვს, შესაბამისად, შემოსავალიც სხვადასხვაგვარია.
.DFGHFHF.
ამას გარდა, ყველა ბოტასს აქვს დამატებით 4 ტიპის მონაცემი: ეფექტურობა, იღბალი, კომფორტი და გამძლეობა. ამ მონაცემების გაძლიერებით მომხმარებელი ზრდის ბოტასის ღირებულებას და მისგან მიღებულ ყოველდღიურ შემოსავალს.
იმ შემთხვევაში, თუ სამომავლოდ ბოტასის “შეჯვარება”, ანუ ახალი ბოტასების შექმნა არ გსურთ, ზემოთ ნახსენები მონაცემებიდან, მნიშვნელოვანია ორი – ეფექტურობა და გამძლეობა, რაც შესაბამისი ქულებით გამოიხატება. თუ ამ ორი მახასიათებლის ჯამური ქულა 10-ზე მეტია, ბოტასი ნორმალურად ითვლება.
[textp]რა ღირს Step’n და როგორ გამოვიმუშავებთ თანხას?[/textp]
ბოტასის თავდაპირველი ფასი 1 000 აშშ დოლარს აღემატება. თუმცა, რაც უფრო კარგი მახასიათებლები აქვს მას, მით მეტია თვითღირებულებაც.
ვირტუალური ბოტასის შეძენის შემდეგ იწყება ფულის გამომუშავება. კერძოდ, ყოველ 6 საათში მომხმარებელს ერიცხება 0.5 ენერგია, რაც დაახლოებით 3-4 წუთის გადაადგილების ტოლფასია. აღნიშნული ენერგიის დახარჯვის შემდეგ ანგარიშზე ირიცხება GST მონეტები, რაც ფეხსაცმლის ტიპზე და მონაცემებზეა დამოკიდებული.
ამის შემდეგ კი შესაძლებელია, აღნიშნული მონეტები გადაცვალოთ სხვა კრიპტოვალუტაში, რის შემდეგაც შეძლებთ მის განაღდებას აშშ დოლარში. ამ ეტაპზე 1 GST დაახლოებით 4 დოლარს უდრის.
გამომუშავებული GST-ის ნაწილი იხარჯება ფეხსაცმლის შეკეთებაზე, დანარჩენით კი შეგიძლიათ ფეხსაცმლის მონაცემების დახვეწა [upgrade], სხვა შიდა ოპერაციების შესრულება ან თანხის განაღდება.
[textp]რა რისკებს შეიცავს Step’n-ში ინვესტირება?[/textp]
Step’n დაფუძნებულია Play to Earn პრინციპზე, ანუ ითამაშე, რომ გამოიმუშაო. P2E-ის პრინციპი ერთი შეხედვით მარტივია: მომხმარებელი ერთვება კონკრეტულ თამაშში, ყიდულობს NFT-ის, რის შემდეგაც იწყებს კრიპტოვალუტის გამომუშავებას. თუმცა NFT-ის შესაძენად საჭიროა გარკვეული თანხა [პირველადი შენატანი], რაც სხვადასხვა თამაშისთვის განსხვავებულია. ყოველი ახალი მოთამაშის დამატებისას იზრდება თამაშის საერთო ბიუჯეტიც, საიდანაც შემდეგ მოთამაშეები იღებენ “ანაზღაურებას”.
თუმცა კრიტიკოსები მიუთითებენ, რომ საბოლოოდ, როცა თამაშში ჩართვის მსურველების რაოდენობა ამოიწურება, საერთო ბიუჯეტში თანხის რაოდენობაც კლებას დაიწყებს, რადგან აქტიური მოთამაშეები განაგრძობენ თანხის მიღებას, ახლები კი არ ემატებიან. შესაბამისად, იკლებს თამაშის ფასიც.
საბოლოოდ, კრიტიკოსების თანახმად, მოთამაშეები, რომლებმაც NFT თამაშის დასაწყისში იყიდეს, მოახერხებენ მასში ჩადებული თანხის ამოღებას და დიდი ალბათობით დამატებითაც გამოიმუშავებენ, ხოლო ისინი, ვინც მას მოგვიანებით შეუერთდნენ, როცა თამაში უკვე კარგავს პოპულარობას, ჩადებული თანხის მხოლოდ მცირე ნაწილის ამოღებას შეძლებენ, რადგან მკვეთრად დაეცემა იმ კრიპტოვალუტის ფასი, რომლის გამომუშავებაც ხდება თამაშში.
სწორედ ამიტომ, მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოში აქტიური დისკუსიები მიმდინარეობს, არის თუ არა Step’n ფინანსური პირამიდა.
ნაწილი ამტკიცებს, რომ აპლიკაცია პირამიდის პრინციპს არ ემყარება, ნაწილი კი აცხადებს, რომ მათთვის პირამიდის პრინციპი ცხადად ჩანს.
[textp]რა განასხვავებს Step’n-ს სტანდარტული პირამიდისგან?[/textp]
P2E-ის პირამიდისეული პრინციპის აღქმა ერთი შეხედვით მარტივი არ არის, რადგან ასეთი თამაშების ძირითადი ეკონომიკური მახასიათებელი გადაფარულია სხვადასხვა ვალუტებსა და აქტივებთან დაკავშირებული სირთულეებით და ფასების მუდმივი ცვალებადობით.
თუმცა აღსანიშნავია, რომ P2E თამაშებს საერთო ბიუჯეტისთვის ინვესტიციების მოზიდვა არა მხოლოდ ახალი მოთამაშეების მიერ შემოტანილი ინვესტიციებით, არამედ სხვა გზითაც შეუძლიათ, რაც თამაშის არსებულ კრიპტოვალუტას გაამყარებს და საერთო საფულეს გაზრდის.
ეს კი ძირითადად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სანდოდ აღიქმება კრიპტოვალუტა, რომელსაც კონკრეტული თამაში იყენებს. ხოლო სანდოობას სხვა ფაქტორებთან ერთად განაპირობებს თამაშის პარტნიორი და სპონსორი პრესტიჟული კომპანიები.
Step’n-ის უკან ნამდვილად დგანან ისეთი კომპანიები, რომელთა რეპუტაციაც, სფეროს ექსპერტების შეფასებით, ეჭვქვეშ არ დგას.
ამასთან, სტანდარტული პირამიდისგან განსხვავებით, Step’n მხოლოდ მომხმარებლებისგან მიღებულ შემოსავალზე არ არის დამოკიდებული და მას ემატება უშუალოდ კრიპტოვალუტის GST/GMT-ის ღირებულებაც.
ასევე, იმისთვის, რომ თამაშში გამოყენებულმა კრიპტოვალუტამ არ დაკარგოს პოპულარობა და, შესაბამისად, ფასიც, P2E თამაშების, მათ შორის Step’n-ის შემქმნელებსაც შეუძლიათ თამაშს დამატებითი ფუნქციები შესძინონ, რითაც ახალ მოთამაშეებს მიიზიდავენ.
სწორედ ამას ჰპირდებიან მომხმარებლებს Step’n-ის შემქმნელები.
აპლიკაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, იონ რონგი მიმდინარე წლის იანვარში ერთ-ერთ ინტერვიუში განმარტავდა, რომ Move to Earn მოდელი არ არის აპლიკაციის მთავარი დასაყრდენი.
ბმული
