#1სერია A, ახლა ცნობილი, როგორც Seria A TIM ტელეკომ იტალია მობაილთან სპონსორობის გამო — პროფესიონალური საფეხბურთო ჩემპიონატი კლუბებისთვის, რომლებიც განტავსებული არიან იტალიური საფეხბურთო ლიგის სისტემის თავზე. ლიგა 1929 წლიდან მოქმედებს.
ფორმატი[რედაქტირება]
2004/2005 წლის სეზონიდან სერია ა-ს გათამაშებაში მონაწილეობას იღებს 20 გუნდი. საფეხბურთო სეზონის განმავლობაში (აგვისტო-მაისი) ყველა კლუბი 2-ჯერ ხვდება ერთმანეთს: ერთი თამაში იმართება პირველი გუნდის მოედანზე, ხოლო მეორე თამაში შესაბამისად მეორე გუნდის მოედანზე. ამგვარად სეზონის განმავლობაში კლუბი მართავს 38 მატჩს (19-ს პირველ წრეში, Andata და მეორე 19-ს მეორეში Ritomo). შეხვედრების მიმდევრობა ორივე წრეში იდენტურია.
კლუბები გამარჯვებისათვის იღებენ 3 ქულას, 1 ქულა ეძლევათ ფრედ დამთავრების შემთხვევაში, ხოლო წაგებული გუნდი უქულოდ რჩება. თუ კლუბები დააგროვებენ ქულათა ერთი და იმავე რაოდენობას, ამ შემთხვევაში ადგილები გადანაწილდება გატანილი და გაშვებული ბურთების რაოდენობით. ჩემპიონატში ყველაზე მეტი ქულების მოპოვების შემთხვევაში კლუბი გამოცხადება გათამაშების გამარჯვებულად. 3 გუნდი, რომლებიც ჩემპიონატს ცხრილის ბოლო ნაწილში დაასრულებენ (მე-18, მე-19, მე-20 ადგილებზე), დაქვეითდებიან იტალიის ჩემპიონატის ქვედა ლიგაში, სერია ბ-ში.
სერია ა-ს 4 საუკეთესო კლუბი, რომელიც დაიკავებს 1-დან მე-4 ადგილებს, ავტომატურად მონაწილეობას იღებს ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში. აქედან პირველი 3 კლუბი ტურნირში ერთვება ჯგუფური ეტაპიდან, ხოლო მეოთხე კლუბი ასპარეზობას იწყებს ჩემპონთა ლიგის III საკვალიფიკაცო რაუნდში, რომელსაც ჯგუფრ ეტაპზე მოსახვედრად მოუწევს ორმატჩიანი დაპირისპირება სხვა კლუბთან. მე-5 და მე-6 ადგილების დაკავების შემთხვევაში კლუბს უფლება ეძლევა მონაწილეობა მიიღოს ევროპის ლიგაში. ამავე ტურნირში მონაწილეობის უფლება ეძლევა იტალიის თასის გამარჯვებულს, მაგრამ თუ იტალიის თასის ფინალისტები უკვე მონაწილეობას იღებენ ჩემპიონთა ლიგის ანდა ევროპის ლიგის გათამაშებაში, მესამე ”საგზურის” მფლობელი ხდება ჩემპიონატში მე-7-ე ადგილზე გასული კლუბი.
სკუდეტო
ისტორია
სერია ა-ს ამჟამინდელი ფორმატი სტარტს იღებს 1929 წლიდან. 1898-დან - 1929 წლამდე ჩემპიონატი ტარდებოდა რეგიონალური პრინიციპით, სადაც ყველა რეგიონს საკუთარი გუნდი ჰყავდა. სერია ა-ში კლუბების რაოდენობა ყოველთვის იცვლებოდა,
1934 - 1943, 1967 - 1988 = 16
1929 - 1934, 1952 - 1967, 1988 - 2004 = 18
1946 - 1947, 1948 - 1952, 2004 - დღემდე = 20
1947 - 1948 = 21
სერია ”ა”-ს გათამაშებას ხშირად უწოდებენ ”სკუდეტო”-ს. იტალიის ჩემპიონატის ყველაზე წარმატებულ კლუბად ითვლება ტურინის იუვენტუსი, რომელმაც გათამაშება მოიგო 27-ჯერ; შემდეგ მოდიან ლომბარდიული გრანდები მილანი და ინტერი, რომლებაც 17-17-ჯერ მოიგეს ჩემპიონატი; ჯენოა კი 9-ჯერ გახდა გამარჯვებული. ათჯერ გამარჯვების შემთხვევაში გუნდს ეძლევა უფლება კლუბის ემბლემის (ლოგოს) თავზე ატაროს პატარა ოქროს ვარსკვლავი; ამგვარად იუვენტუსი ფლობს 2 ვარსკვლავს, ხოლო მილანი და ინტერი თითო-თითოს.
სერია ა-ს გამარჯვებულები[რედაქტირება]
Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : იტალიის ჩემპიონები ფეხბურთში.
წელი კლუბი ქალაქი
1898 ჯენოა გენუა
1899 ჯენოა გენუა
1900 ჯენოა გენუა
1901 მილანი მილანი
1902 ჯენოა გენუა
1903 ჯენოა გენუა
1904 ჯენოა გენუა
1905 იუვენტუსი ტურინი
1906 მილანი მილანი
1907 მილანი მილანი
1908 ვერჩელი ვერჩელი
1909 ვერჩელი ვერჩელი
1910 ინტერი მილანი
1911 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1912 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1913 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1914 კაზალე კაზალე მონფერატო
1915 ჯენოა გენუა
1920 ინტერი მილანი
1921 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1922 პრო ვერჩელი ნოვე-ლიგურე, ვერჩელი
1923 ჯენოა გენუა
1924 ჯენოა გენუა
1925 ბოლონია ბოლონია
1926 იუვენტუსი ტურინი
1927 ტორინო ტურინი
1928 ტორინო ტურინი
1929 ბოლონია ბოლონია
1930 ინტერი მილანი**
1931 იუვენტუსი ტურინი
1932 იუვენტუსი ტურინი
1933 იუვენტუსი ტურინი
1934 იუვენტუსი ტურინი
1935 იუვენტუსი ტურინი
1936 ბოლონია ბოლონია
1937 ბოლონია ბოლონია
1938 ინტერი მილანი**
1939 ბოლონია ბოლონია
1940 ინტერი მილანი**
1941 ბოლონია ბოლონია
1942 რომა რომი
1943 ტორინო ტურინი
1944 ვიჯილი-დელ-ფუოკო სპეცია
1946 ტორინო ტურინი***
1947 ტორინო ტურინი
1948 ტორინო ტურინი
1949 ტორინო ტურინი
1950 იუვენტუსი ტურინი
1951 მილანი მილანი
1952 იუვენტუსი ტურინი
1953 ინტერი მილანი
1954 ინტერი მილანი
1955 მილანი მილანი
1956 ფიორენტინა ფლორენცია
1957 მილანი მილანი
1958 იუვენტუსი ტურინი
1959 მილანი მილანი
1960 იუვენტუსი ტურინი
1961 იუვენტუსი ტურინი
1962 მილანი მილანი
1963 ინტერი მილანი
1964 ბოლონია ბოლონია
1965 ინტერი მილანი
1966 ინტერი მილანი
1967 იუვენტუსი ტურინი
1968 მილანი მილანი
1969 ფიორენტინა ფლორენცია
1970 კალიარი კალიარი
1971 ინტერი მილანი
1972 იუვენტუსი ტურინი
1973 იუვენტუსი ტურინი
1974 ლაციო რომი
1975 იუვენტუსი ტურინი
1976 ტორინო ტურინი
1977 იუვენტუსი ტურინი
1978 იუვენტუსი ტურინი
1979 მილანი მილანი
1980 ინტერი მილანი
1981 იუვენტუსი ტურინი
1982 იუვენტუსი ტურინი
1983 რომა რომი
1984 იუვენტუსი ტურინი
1985 ელას ვერონა ვერონა
1986 იუვენტუსი ტურინი
1987 ნაპოლი ნეაპოლი
1988 მილანი მილანი
1989 ინტერი მილანი
1990 ნაპოლი ნეაპოლი
1991 სამპდორია გენუა
1992 მილანი მილანი
1993 მილანი მილანი
1994 მილანი მილანი
1995 იუვენტუსი ტურინი
1996 მილანი მილანი
1997 იუვენტუსი ტურინი
1998 იუვენტუსი ტურინი
1999 მილანი მილანი
2000 ლაციო რომი
2001 რომა რომი
2002 იუვენტუსი ტურინი
2003 იუვენტუსი ტურინი
2004 მილანი მილანი
2005 ტიტული არ მინიჭებულა**** —
2006 ინტერი მილანი
2007 ინტერი მილანი
2008 ინტერი მილანი
2009 ინტერი მილანი
2010 ინტერი მილანი
2011 მილანი მილანი
2012 იუვენტუსი ტურინი
2013 იუვენტუსი ტურინი
2014 იუვენტუსი ტურინი
* - 1928-1945 წლებში, ინტერის (ინტერნაციონალე) სახელწოდება იყო "ამბროზიანა ინტერი".
** - 1945-1946 წლებში, სერია "ა"-მ და "ბ"-ემ ჩემიონატი ჩაატარეს ორ ჯგუფად, რის შემდეგაც ჩატარდა ფინალური სტადია და ამის შემდეგ გამოვლინდა ჩემპიონი.
**** - 2004-2005 და 2005-2006 წლის სეზონებში, გათამაშება მოიგო იუვენტუსმა, მაგრამ 2006 წლის მაისში კლუბს ორივე ტიტული ჩამოართვეს. 2004-2005 წლის სკუდეტო არავისთვის არ მიუნიჭებიათ. 2005-2006 წლის გამარჯვებულად გამოცხადდა ინტერი.
ფორმატი[რედაქტირება]
2004/2005 წლის სეზონიდან სერია ა-ს გათამაშებაში მონაწილეობას იღებს 20 გუნდი. საფეხბურთო სეზონის განმავლობაში (აგვისტო-მაისი) ყველა კლუბი 2-ჯერ ხვდება ერთმანეთს: ერთი თამაში იმართება პირველი გუნდის მოედანზე, ხოლო მეორე თამაში შესაბამისად მეორე გუნდის მოედანზე. ამგვარად სეზონის განმავლობაში კლუბი მართავს 38 მატჩს (19-ს პირველ წრეში, Andata და მეორე 19-ს მეორეში Ritomo). შეხვედრების მიმდევრობა ორივე წრეში იდენტურია.
კლუბები გამარჯვებისათვის იღებენ 3 ქულას, 1 ქულა ეძლევათ ფრედ დამთავრების შემთხვევაში, ხოლო წაგებული გუნდი უქულოდ რჩება. თუ კლუბები დააგროვებენ ქულათა ერთი და იმავე რაოდენობას, ამ შემთხვევაში ადგილები გადანაწილდება გატანილი და გაშვებული ბურთების რაოდენობით. ჩემპიონატში ყველაზე მეტი ქულების მოპოვების შემთხვევაში კლუბი გამოცხადება გათამაშების გამარჯვებულად. 3 გუნდი, რომლებიც ჩემპიონატს ცხრილის ბოლო ნაწილში დაასრულებენ (მე-18, მე-19, მე-20 ადგილებზე), დაქვეითდებიან იტალიის ჩემპიონატის ქვედა ლიგაში, სერია ბ-ში.
სერია ა-ს 4 საუკეთესო კლუბი, რომელიც დაიკავებს 1-დან მე-4 ადგილებს, ავტომატურად მონაწილეობას იღებს ჩემპიონთა ლიგის გათამაშებაში. აქედან პირველი 3 კლუბი ტურნირში ერთვება ჯგუფური ეტაპიდან, ხოლო მეოთხე კლუბი ასპარეზობას იწყებს ჩემპონთა ლიგის III საკვალიფიკაცო რაუნდში, რომელსაც ჯგუფრ ეტაპზე მოსახვედრად მოუწევს ორმატჩიანი დაპირისპირება სხვა კლუბთან. მე-5 და მე-6 ადგილების დაკავების შემთხვევაში კლუბს უფლება ეძლევა მონაწილეობა მიიღოს ევროპის ლიგაში. ამავე ტურნირში მონაწილეობის უფლება ეძლევა იტალიის თასის გამარჯვებულს, მაგრამ თუ იტალიის თასის ფინალისტები უკვე მონაწილეობას იღებენ ჩემპიონთა ლიგის ანდა ევროპის ლიგის გათამაშებაში, მესამე ”საგზურის” მფლობელი ხდება ჩემპიონატში მე-7-ე ადგილზე გასული კლუბი.
სკუდეტო
ისტორია
სერია ა-ს ამჟამინდელი ფორმატი სტარტს იღებს 1929 წლიდან. 1898-დან - 1929 წლამდე ჩემპიონატი ტარდებოდა რეგიონალური პრინიციპით, სადაც ყველა რეგიონს საკუთარი გუნდი ჰყავდა. სერია ა-ში კლუბების რაოდენობა ყოველთვის იცვლებოდა,
1934 - 1943, 1967 - 1988 = 16
1929 - 1934, 1952 - 1967, 1988 - 2004 = 18
1946 - 1947, 1948 - 1952, 2004 - დღემდე = 20
1947 - 1948 = 21
სერია ”ა”-ს გათამაშებას ხშირად უწოდებენ ”სკუდეტო”-ს. იტალიის ჩემპიონატის ყველაზე წარმატებულ კლუბად ითვლება ტურინის იუვენტუსი, რომელმაც გათამაშება მოიგო 27-ჯერ; შემდეგ მოდიან ლომბარდიული გრანდები მილანი და ინტერი, რომლებაც 17-17-ჯერ მოიგეს ჩემპიონატი; ჯენოა კი 9-ჯერ გახდა გამარჯვებული. ათჯერ გამარჯვების შემთხვევაში გუნდს ეძლევა უფლება კლუბის ემბლემის (ლოგოს) თავზე ატაროს პატარა ოქროს ვარსკვლავი; ამგვარად იუვენტუსი ფლობს 2 ვარსკვლავს, ხოლო მილანი და ინტერი თითო-თითოს.
სერია ა-ს გამარჯვებულები[რედაქტირება]
Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : იტალიის ჩემპიონები ფეხბურთში.
წელი კლუბი ქალაქი
1898 ჯენოა გენუა
1899 ჯენოა გენუა
1900 ჯენოა გენუა
1901 მილანი მილანი
1902 ჯენოა გენუა
1903 ჯენოა გენუა
1904 ჯენოა გენუა
1905 იუვენტუსი ტურინი
1906 მილანი მილანი
1907 მილანი მილანი
1908 ვერჩელი ვერჩელი
1909 ვერჩელი ვერჩელი
1910 ინტერი მილანი
1911 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1912 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1913 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1914 კაზალე კაზალე მონფერატო
1915 ჯენოა გენუა
1920 ინტერი მილანი
1921 პრო ვერჩელი ვერჩელი
1922 პრო ვერჩელი ნოვე-ლიგურე, ვერჩელი
1923 ჯენოა გენუა
1924 ჯენოა გენუა
1925 ბოლონია ბოლონია
1926 იუვენტუსი ტურინი
1927 ტორინო ტურინი
1928 ტორინო ტურინი
1929 ბოლონია ბოლონია
1930 ინტერი მილანი**
1931 იუვენტუსი ტურინი
1932 იუვენტუსი ტურინი
1933 იუვენტუსი ტურინი
1934 იუვენტუსი ტურინი
1935 იუვენტუსი ტურინი
1936 ბოლონია ბოლონია
1937 ბოლონია ბოლონია
1938 ინტერი მილანი**
1939 ბოლონია ბოლონია
1940 ინტერი მილანი**
1941 ბოლონია ბოლონია
1942 რომა რომი
1943 ტორინო ტურინი
1944 ვიჯილი-დელ-ფუოკო სპეცია
1946 ტორინო ტურინი***
1947 ტორინო ტურინი
1948 ტორინო ტურინი
1949 ტორინო ტურინი
1950 იუვენტუსი ტურინი
1951 მილანი მილანი
1952 იუვენტუსი ტურინი
1953 ინტერი მილანი
1954 ინტერი მილანი
1955 მილანი მილანი
1956 ფიორენტინა ფლორენცია
1957 მილანი მილანი
1958 იუვენტუსი ტურინი
1959 მილანი მილანი
1960 იუვენტუსი ტურინი
1961 იუვენტუსი ტურინი
1962 მილანი მილანი
1963 ინტერი მილანი
1964 ბოლონია ბოლონია
1965 ინტერი მილანი
1966 ინტერი მილანი
1967 იუვენტუსი ტურინი
1968 მილანი მილანი
1969 ფიორენტინა ფლორენცია
1970 კალიარი კალიარი
1971 ინტერი მილანი
1972 იუვენტუსი ტურინი
1973 იუვენტუსი ტურინი
1974 ლაციო რომი
1975 იუვენტუსი ტურინი
1976 ტორინო ტურინი
1977 იუვენტუსი ტურინი
1978 იუვენტუსი ტურინი
1979 მილანი მილანი
1980 ინტერი მილანი
1981 იუვენტუსი ტურინი
1982 იუვენტუსი ტურინი
1983 რომა რომი
1984 იუვენტუსი ტურინი
1985 ელას ვერონა ვერონა
1986 იუვენტუსი ტურინი
1987 ნაპოლი ნეაპოლი
1988 მილანი მილანი
1989 ინტერი მილანი
1990 ნაპოლი ნეაპოლი
1991 სამპდორია გენუა
1992 მილანი მილანი
1993 მილანი მილანი
1994 მილანი მილანი
1995 იუვენტუსი ტურინი
1996 მილანი მილანი
1997 იუვენტუსი ტურინი
1998 იუვენტუსი ტურინი
1999 მილანი მილანი
2000 ლაციო რომი
2001 რომა რომი
2002 იუვენტუსი ტურინი
2003 იუვენტუსი ტურინი
2004 მილანი მილანი
2005 ტიტული არ მინიჭებულა**** —
2006 ინტერი მილანი
2007 ინტერი მილანი
2008 ინტერი მილანი
2009 ინტერი მილანი
2010 ინტერი მილანი
2011 მილანი მილანი
2012 იუვენტუსი ტურინი
2013 იუვენტუსი ტურინი
2014 იუვენტუსი ტურინი
* - 1928-1945 წლებში, ინტერის (ინტერნაციონალე) სახელწოდება იყო "ამბროზიანა ინტერი".
** - 1945-1946 წლებში, სერია "ა"-მ და "ბ"-ემ ჩემიონატი ჩაატარეს ორ ჯგუფად, რის შემდეგაც ჩატარდა ფინალური სტადია და ამის შემდეგ გამოვლინდა ჩემპიონი.
**** - 2004-2005 და 2005-2006 წლის სეზონებში, გათამაშება მოიგო იუვენტუსმა, მაგრამ 2006 წლის მაისში კლუბს ორივე ტიტული ჩამოართვეს. 2004-2005 წლის სკუდეტო არავისთვის არ მიუნიჭებიათ. 2005-2006 წლის გამარჯვებულად გამოცხადდა ინტერი.
